51o Απόσπασμα: Ο Επίκουρος για την έννοια του “χρόνου”
ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ: «ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΗΡΟΔΟΤΟΝ» 72-73
ΚΕΙΜΕΝΟ:
<
Και μην και τόδε γε δει προσκατανοήσαι σφοδρώς. τον γαρ δη χρόνον ον ζητητέον ώσπερ και τα λοιπά, όσα εν υποκειμένω ζητούμεν ανάγοντες επί τας βλεπομένας παρ’ ημίν αυτοίς προλήψεις*, αλλ’ αυτό το ενάργημα*, καθ’ ο τον πολύν ή ολίγον χρόνον αναφωνούμεν, συγγενικώς τούτο περιφέροντες, αναλογιστεον. και ούτε διαλέκτους ως βελτίους μεταληπτέον, αλλ’ αυταίς ταίς υπαρχούσαις κατ’ αύτου χρηστέον, ούτε άλλο τι κατ’ αυτού κατηγορητέον, ως την αυτήν ουσίαν έχοντος τω ιδιώματι τούτω — και γαρ τούτο ποιούσι τίνες—, αλλά μόνον ω σνμπλέκομεν το ίδιον τούτο και παραμετρούμεν, μάλιστα επιλογιστέον. και γαρ τούτο ούκ αποδείξεως προσδείται αλλ’ επιλογισμού, οτι ταις ημέραις και ταις νύξι συμπλέκομεν και τοις τούτων μέρεσιν, ωσαύτως δε και τοις πάθεσι και ταις απαθείαις, και κινήσεσι και στάσεσιν, ιδιόν τι σύμπτωμα* περί ταύτα πάλιν αυτό τούτο εννοούντες, καθ’ ο χρόνον ονομάζομεν. (φησί δε τουτο και εν τη δευτέρα Περί φύσεως* και εν τη Μεγάλη επιτομή*.)
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:
Επιπλέον, όμως, πρέπει, και αυτό το ζήτημα προσεκτικά να κατανοήσουμε. Γιατί τον χρόνο δεν πρέπει να τον ερευνήσουμε όπως τα άλλα ζητήματα, όσα ερευνούμε σε υποκειμενικές έννοιες, ανάγοντας τον σε έννοιες που έχουν σχηματισθεί από πριν αλλά να τον συσχετίσουμε περισσότερο με την ενάργεια που μας κάνει να μιλάμε για μικρή ή μεγάλη χρονική διάρκεια, αφού ανάγουμε στην ίδια έννοια τις δύο καταστάσεις. Ούτε να χρησιμοποιήσουμε όρους λαϊκούς ως καλύτερους αλλά να χρησιμοποιούμε τις λέξεις που υπάρχουν, ούτε να του αποδίδουμε άλλα γνωρίσματα σαν να έχει την ίδια ουσία με αυτή που περιέχεται στην κυριολεκτική σημασία του όρου χρόνος (γιατί αυτό κάνουν μερικοί). Πολύ περισσότερο πρέπει να σκεφτούμε με τι συνδέουμε την ιδιότητα αυτή και με τι την μετρούμε. Γιατί και αυτό δεν έχει ανάγκη πρόσθετης απόδειξης αλλά λίγης σκέψης, επειδή συνδέουμε τις ημέρες και τις νύχτες και τις υποδιαιρέσεις τους (με την έννοια του χρόνου), κατά τον ίδιο τρόπο δε και με τα συναισθήματα και με την ηρεμία της ψυχής και με τις κινήσεις και τις στάσεις, αφού παρατηρούμε σε αυτά πάλι το ίδιο σύμπτωμα (χαρακτηριστικό) σύμφωνα με το οποίο μιλάμε για χρόνο. [ Τούτο δε το αναφέρει, και στο δεύτερο βιβλίο (του έργου του) «Περί Φύσεως» και στη «Μεγάλη Επίτομη».]
* Πρόληψη, Ενάργημα, Σύμπτωμα: Όροι της Επικούρειας Φιλοσοφίας που χωρίς αυτούς δεν είναι κατανοητό το απόσπασμα. Ουσιαστικά για τον Επίκουρο, ο “χρόνος” είναι “σύμπτωμα” του όντος (δηλαδή των ατόμων και του κενού), ή καλύτερα σύμφωνα με τον σχολιαστή του Κάκτου, “σύμπτωμα συμπτωμάτων” του όντος. Δεν έχει δική του, αυτόνομη, ύπαρξη ή ουσία και δεν νοείται χωρίς την ύλη! Στις προηγούμενες παραγράφους αναλύεται αρκετά καλά από τον Επίκουρο, η έννοια του “συμπτώματος” και του “συμβεβηκότος”.
* “Περί Φύσεως” και “Μεγάλη Επιτομή”: Χαμένα έργα του μεγάλου ορθολογιστή, υλιστή φιλόσοφου και επιστήμονα, Επίκουρου. Μόνο το “Περι Φύσεως” αποτελούνταν από 36 τόμους! Χάθηκαν όλα μαζί με τα υπόλοιπα έργα των υλιστών και ορθολογιστών της αρχαιότητας και σώθηκαν η “Ατλαντίδα” και το “Συμπόσιο”.
Η “Επιστολή προς Επίκουρον” είναι επιτομή του έργου “Περί Φύσεως” και διατίθεται από τις εκδόσεις Κάκτος με τα άπαντα του Επίκουρου.
50ο Απόσπασμα: “Ο τρόμος τους έκανε να πιστεύουν στους θεούς”
ΚΕΙΜΕΝΟ:
ΣΕΞΤΟΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ, Προς μαθηματικούς, IX 24. εισί δε οι από των γιγνομένων κατά τον κόσμον παραδόξων υπονοήσαντες εις έννοιαν ημάς εληλυθέναι θεών, άφ’ ης φαίνεται είναι δόξης και ο Δημόκριτος. ορώντες γάρ, φησί, τα εν τοις μετεώροις παθήματα οι παλαιοί των ανθρώπων καθάπερ βροντάς και αστραπάς κεραυνούς τε και άστρων συνόδους ηλίου τε και σελήνης εκλείψεις εδειματούντο θεούς οιόμενοι τούτων αιτίους είναι.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:
Μερικοί έχουν υποθέσει ότι φθάσαμε στην έννοια του θεού εξαιτίας των παράδοξων γεγονότων που συμβαίνουν στον κόσμο: γνώμη που φαίνεται να συμμερίζεται και ο Δημόκριτος. Καθώς έβλεπαν, λέει αυτός, οι παλιοί τα γεγονότα που συμβαίνουν στο θέατρο του ουρανού, π.χ. τις βροντές, τις αστραπές, τους κεραυνούς, τις συζυγίες των άστρων και τις εκλείψεις του ήλιου και της σελήνης, ο τρόμος τους τους έκανε να θεωρήσουν υπαίτιους τους θεούς.
ΚΕΙΜΕΝΟ:
CICERO, Academica priora, II 37, 121. ecce tibi e transverso Lampsacenus Strato, qui det isti deo immunitatem (magni quidem numeris; sed cum sacerdo-tes deorum vacationem habeant, quanto est aequius habere ipsos deos): negat opera deorum se uti ad fabricandum mundum, quaecumque sint docet omnia esse effecta natura, nee ut ille qui asperis et levibus et hamatis uncinatisque corporibus concreta haec esse dicat interiecto inani: somnia censet haec esse Democriti non docentis sed optantis. ipse [Strato] autem singulas mundi partes persequens, quidquid aut sit aut fiat, naturalibus fieri aut factum esse docet ponderibus et motibus.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:
ΚΕΙΜΕΝΟ:
Αυτόθι, 17, 55. dein confugis ad physicos eos, qui maxime in Academia inridentur, a quibus ne tu quidem iam te abstinebis, et ais Democritum dicere innumerabiles esse mundos et quidem sic quosdam inter esse non solum similes, sed undique perfecte et absolute ita pares, ut inter eos nihil prorsus intersit [et eo quidem innumerabiles], itemque homines.
Ύστερα ζητάς καταφύγιο σ’ εκείνους τους φυσικούς, που τόσο τους χλευάζει η Ακαδημία, και, για να μην απομακρυνθείς πια απ’ αυτούς, βεβαιώνεις κι εσύ ότι κατά τον Δημόκριτο υπάρχουν αναρίθμητοι κόσμοι, από τους οποίους μερικοί όχι μόνον είναι όμοιοι, αλλά τόσο τέλεια και απόλυτα ίδιοι σ’ όλα τους τα μέρη, που δεν παρουσιάζουν καμιά διαφορά [και έτσι είναι αναρίθμητοι]· το ίδιο, λες, συμβαίνει και στους ανθρώπους.
SCI-LINKS 23/2/2008
Εκατοντάδες πλανήτες σαν τη Γη στον Γαλαξία
http://www.physics4u.gr/news/2008/scnews3224.html
Μποζόνιο Higgs
http://www.physics4u.gr/articles/2008/Higgs.html
Brain blanket boosts mind control
http://technology.newscientist.com/article/dn13332-brain-blanket-boosts-mind-control.html
Scientist postulates 4 aspects of ‘humaniqueness’ differentiating human and animal cognition
http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-02/hu-spf021408.php
Study identifies new patterns of brain activation used in forming long-term memories
http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-02/nyu-sin021908.php
Scientists Measure What It Takes to Push a Single Atom
http://www.nytimes.com/2008/02/22/science/22atom.html?_r=1&oref=slogin
Astronomers discover largest dark matter structures, spanning 270M light-years
E-βιβλιοθήκη-Αφιέρωμα: Η λησμονημένη επιστημονική επάνασταση της αρχαιότητας
Στο σημερινό ένθετο e-βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας (22/2/2008) υπάρχει πολυσέλιδο αφιέρωμα για τα νέα βιβλία σχετικά με την επιστημονική επανάσταση της αρχαιότητας:
- Ο ΚΩΔΙΚΑΣ ΤΟΥ ΑΡΧΙΜΗΔΗ των REVIEL NETZ, WILLIAM NOEL εκδ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ
- Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ τουG.E.R LLOYD, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
- Η ΕΚΘΡΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΓΗΣ του καθηγητή αστροφυσικού ΣΤΡΑΤΟ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ
Ακολουθεί απόσπασμα από συνέντευξη του κ. ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ στο περιοδικό:
Ποιος άραγε είναι περισσότερο αρμόδιος να μιλήσει για την επιστήμη της αρχαιότητας, ένας ιστορικός χωρίς επιστημονική παιδεία ή ένας ανιστόρητος φυσικός επιστήμονας;
θέσαμε τα ερωτήματα μας στον αστροφυσικό Στράτο Θεοδοσίου, αναπληρωτή καθηγητή στο τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και συγγραφέα (συνήθως μαζί με τον Μάνο Δανέζη) πολλών αξιόλογων βιβλίων, στα οποία πρωταγωνιστικό κύριοι εισηγητές του ήταν οι Πυθαγόρειοι και ο Αρίσταρχος ο Σάμιος ήδη από τον 3ο π.Χ. αιώνα και όχι βέβαια οι νεότεροι Δυτικοί αστρονόμοι. Ωστόσο, το κοσμολογικό πρόβλημα δεν είναι ακόμα λυμένο. Η σύγκρουση κοσμολογικών ιδεών συνεχίζεται μέχρι σήμερα και οι βασικές αστρονομικές μας γνώσεις, καθώς και οτι θεμελιακές γνώσεις μας της σύγχρονης Φυσικής βασίζονται στις απόψεις των ανεπανάληπτων προσωκρατικών φιλοσόφων, η επιστημονική σκέψη των οποίων είναι ζώντα ρόλο έχει η ιστορία των επιστημονικών ιδεών.
— Μεγάλο μέρος του βιβλίου σας Η εκθρόνιση της Γης επικεντρώνεται στην εξέλιξη των κοομολογικών και αστρονομικών αντιλήψεων των αρχαίων Ελλήνων. Με βάση τα όσα γνωρίζουμε σήμερα, ύστερα από 2 χιλιετίες εντατικών ερευνών, πόσο έχει συμβάλει η αρχαία ελληνική επιστήμη στη διαμόρφωση της σύγχρονης επιστήμης;
«Η εκθρόνιση της Γης ουσιαστικά παρουσιάζει τη διαπάλη των δύο κύριων συστημάτων εξήγησης του Κόσμου, του γεωκεντρικού και του ηλιοκεντρικού. Αυτή η διαπάλη αποτέλεσε μια επιστημονική διαμάχη η οποία είχε, ταυτόχρονα, τεράστιες θρησκευτικές, κοινωνικές, φιλοσοφικές αλλά και πολιτικές προεκτάσεις. Σήμερα βέβαια ακολουθούμε το ηλιοκεντρικό σύστημα, που νή μέχρι σήμερα».
— Δεδομένων των πενιχρών παρατηρησιακών μέσων που διέθεταν οι αστρονόμοι και οι κοσμολόγοι της ελληνιστικής περιόδου, πώς εξηγεί ένας σύγχρονος αστροφυσικός τον πλούτο και την ακρίβεια των Θεωρητικών κατακτήσεων της «αρχαίας» επιστήμης;
«Η ιστορία της αστρονομίας Θεωρεί -βάσει βέβαια των όσων γνωρίζουμε σήμερα- ότι οι αστρονόμοτ και οι κοσμολόγοι της ελληνιστικής περιόδου διέθεταν πενιχρά παρατηρησιακά μέσα. Ωστόσο και καλές παρατηρήσεις έκαναν και προχώρησαν κατά πολύ τη θεωρητική έρευνα. Οι καλές αστρικές παρατηρήσεις τους δείχνουν ότι είχαν κάποια υποβοηθητικά όργανα και ήξεραν να τα χρησιμοποιούν. Εκεί όμως που διέπρεψαν ήταν στις ενορατικές ή, αν προτιμάτε, στις θεωρητικές κατά κτήσεις τους στο χώρο τόσο της αστρονομίας όσο και των άλλων θετικών επιστημών.
Συνέλαβαν την έννοια του απείρου και τη θεωρία της βιολογικής εξέλιξης (Αναξίμανδρος), την αέναη μεταβολή των όντων και της ύλης (Ηράκλειτος), την απειρία των Κόσμων (Μητρόδωρος, Επίκουρος), τη δομή του ατόμου (Λεύκιππος, Δημόκριτος), την επ’ άπειρον διαιρετότητα της ύλης (Αναξαγόρας)· καθώς και κοσμολογικά μοντέλα που μας οδηγούν ακόμα και σε σύγχρονες θεωρίες της αστροφυσικής, όπως η πληθωριστική θεωρία».
— Ο διάσημος Ιταλός ιστορικός της επιστήμης Lucio Russo στο βιβλίο του Η Λησμονημένη επανάσταση υποστηρίζει, με πλήθος επιχειρημάτων, την «αιρετική» άποψη ότι η νεότερη επιστήμη δεν γεννήθηκε στη Λύση κατά τον 17ο αιώνα αλλά, αντίθετα, στη Μεγάλη Ελλάδα των ελληνιστικών χρόνων, τον 3ο αιώνα π.Χ. Αν αυτό αληθεύει, πώς εξηγείται μια τόσο εξόφθαλμη παραχάραξη της αλήθειας σχετικά με την ιστορία της επιστήμης; Και γιατί εμείς οι Έλληνες την αποδεχόμαστε αδιαμαρτύρητα και την υιοθετούμε επίσημα στα διδακτικά μας βιβλία;
«Όχι μόνο ο Lucio Russo αλλά και εμείς σε όλα τα βιβλία μας υποστηρίζουμε ότι η πραγματική επανάσταση ιης επιστήμης δεν έγινε στη Δύση κατά τον 17ο αιώνα, αλλά άρχισε στην Ιωνία τον 6ο αιώνα π.Χ., τότε που διαχωρίστηκε ο μύθος από τον λόγο, και ολοκληρώθηκε κατά τους ελληνιστικούς χρόνους, τον 3ο αιώνα π.Χ. Αυτή η επανάσταση, όμως, δεν είχε συνέχεια ούτε από τη στρατοκρατική Ρώμη ούτε από το θεοκρατικό Βυζάντιο. Μη σας πω δε, ότι δεν είναι λησμονημένη επανάσταση, αλλά ότι “έπρεπε” να λησμονηθεί! Πώς αλλιώς θα καρπίονονταν τις επιστημονικές επιτεύξεις του αρχαίου ελληνικού πνεύματος οι λογοκλόποι και οι αντιγραφείς του; Στη Δύση, κατά τον 17ο αιώνα, έγινε απλώς μια ρήξη των λογίων προς τις ασφυκτικές απόψεις του αριστοτελισμού.
Μάλιστα, για να ακριβολογούμε, η πραγματική επανάσταση στην επιστήμη και την τεχνολογία, όπως ακριβώς τις εννοούμε σήμερα, έγινε μόνο κατά τον 19ο αιώνα.
Όσον αφορά την παραχάραξη της αλήθειας, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι πρώτοι καθηγητές στο ελεύθερο ελληνικό κράτος ήταν εξ Εσπερίας ορμώμενοι. Αυτά σπούδασαν, αυτά δίδαξαν, αυτά έμαθαν οι επίγονοι και μαθητές τους και αυτά οι ίδιοι συνέχισαν να διδάσκουν. Σήμερα, τα πάντα έχουν αλλάξει και σε μας έγκειται να δείξουμε την αλήθεια στην ιστορία της επιστήμης και να περάσει αυτή η αλήθεια στα διδακτικά μας βιβλία. Από ποιους περιμένουμε να το κάνουν, από τους γείτονες μας;».
— Γιατί όμως, κατά τη γνώμη σας, αυτή η μεγάλη ελληνιστική επανάσταση στον χώρο των θετικών επιστημών δεν βρήκε ισάξιους συνεχιστές στη Ρώμη, το Βυζάντιο και τον Μεσαιωνικό Δυτικό πολιτισμό; Κοντολογίς, γιατί χρειάστηκαν πάνω από2.000 χρόνια για να «ανακαλύψουν» εκ νέου τις μεθοδολογικές αρχές και τις τεχνολογικές δυνατότητες της ελληνιστικής επιστήμης;
«Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η μεγάλη ελληνιστική επανάσταση στο χώρο των θετικών επιστημών δεν βρήκε ισάξιους συνεχιστές στη Ρώμη, το Βυζάντιο και τον Μεσαιωνικό Δυτικό πολιτισμό για διάφορους λόγους. Το πρακτικό και στρατοκρατικό πνεύμα της Ρώμης δεν ενδιαφερόταν για τα επιτεύγματα της επιστήμης αλλά για βραχυπρόθεσμα τεχνικά αποτελέσματα,. Αυτό πάει να πει ότι απομακρύνθηκε από τη βασική έρευνα, που είναι ο αρωγός της τεχνολογίας. Το ίδιο λάθος κάνει σήμερα η σύγχρονη Ελλάδα, αλλά ποιος ακούει…
Το Βυζάντιο, στην προσπάθεια του ενιαίου θρησκευτικού δόγματος, εξαφάνισε τις Σχολές, τους ιδιοφυείς δασκάλους και τα ελεύθερα πνεύματα. Επόμενο ήταν η θετική γνώση να λησμονηθεί, ενώ αντίθετα άκμασαν οι θεολογικές σπουδές. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξαν και στιβαροί λόγιοι που κράτησαν αναμμένη τη δάδα των θετικών επιστημών -μια έρευνα που αυτή την περίοδο μας απασχολεί ιδιαίτερα.
Τέλος, ο Μεσαιωνικός Δυτικός πολιτισμός, απορροφημένος και δοσμένος στην αριστοτελική αυθεντία, δεν καλλιέργησε ούτε την αυτενέργεια ούτε την παραγωγική έρευνα. Έτσι, πέρασαν περίπου 20 αιώνες. .. Αλλά ευτυχώς οι αρχαίοι Έλληνες ήταν πάλι εκεί. Οι Δυτικοί γνώρισαν, κυρίως από τις αραβικές μεταφράσεις τους, την αρχαιοελληνική επιστημονική σκέψη και μ’ αυτήν ως αφετηρία θεμελίωσαν ότι σήμερα αποκαλούμε “ευρωπαϊκό” πολιτισμό».
Και ο Αναξίμανδρος προέβλεψε σεισμό
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_834619_19/02/2008_259780
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Το φαινόμενο είναι γνώριμο για την ελληνική πραγματικότητα. Αμέσως μετά από ένα μεγάλο σεισμό οι περισσότεροι σεισμολόγοι της χώρας «συνωστίζονται» στα τηλεοπτικά παράθυρα για το εάν υπήρξε πρόβλεψη του ισχυρού σεισμού ή όχι. Αναλύσεις επί σημάτων, ΒΑΝ κι άλλες μέθοδοι ρίχνονται στο τραπέζι για να απαντηθεί το μεγάλο ερώτημα: Μπορούν να ανιχνευθούν οι κινήσεις του Εγκέλαδου πριν αυτός εκφράσει τον θυμό του έτσι ώστε -όπως λένε και οι σεισμολόγοι- «να έχει πρακτική σημασία και να πούμε στον κόσμο να βγει από τα σπίτια του γιατί έρχεται σεισμός»;
Διεθνώς, από τα λίγα που έχουν πετύχει μέχρι στιγμής σ’ αυτόν τον τομέα πρακτικά οι ερευνητές είναι μια συσκευή ιαπωνικής τεχνολογίας η οποία μπορεί να προειδοποιήσει για επερχόμενο σεισμό πέντε μόλις δευτερόλεπτα πριν αυτός εκδηλωθεί. Κατά τα άλλα, παρά τα μεγάλα τεχνολογικά μέσα, η Γεωφυσική Επιστήμη αδυνατεί να ανταποκριθεί στο παραπάνω θεμελιώδες ερώτημα και να συναγωνιστεί ακόμη και την πρόβλεψη για μεγάλο σεισμό του… Αναξίμανδρου. Ο προ-Σωκρατικός φιλόσοφος Αναξίμανδρος υπήρξε ο πρώτος που έκανε πρόβλεψη επερχόμενου σεισμού στην αρχαιότητα και μάλιστα σωστή. Το όνομα του φυσιοκράτη φιλοσόφου ανέφερε χθες ο ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ κ. Βασίλης Παπαζάχος σε εκδήλωση του Κέντρου Διάδοσης Επιστημών, περιγράφοντας συνοπτικά τις προσπάθειες που κατέβαλαν οι άνθρωποι από την αρχαιότητα για τη μελέτη των σεισμών και την προστασία από αυτούς. Ο Αναξίμανδρος, ενώ βρισκόταν στη Σπάρτη το 550 π.Χ., ειδοποίησε τους κατοίκους της πόλης για επερχόμενο σεισμό κι αυτοί παρέμειναν όλη τη νύχτα έξω από τα σπίτια τους. Ετσι γλίτωσαν, ενώ η πόλη καταστράφηκε. Και ο Φερεκύδης, μαθητής του Πυθαγόρα προέβλεψε ένα σεισμό παρατηρώντας τα νερά πηγαδιού. Στο διάβα των αιώνων οι προβλέψεις επερχόμενων σεισμών χρησιμοποιήθηκαν και ως μέσο πίεσης και οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες υπέβαλαν τον λαό σε νηστείες και λιτανείες για προστασία, καθώς πίστευαν ότι τους σεισμούς τους έστελνε ο Θεός για να τους τιμωρήσει για αμαρτήματα. «Ο αποτελεσματικότερος τρόπος προστασίας της ζωής και της περιουσίας μας από σεισμούς είναι ο σχεδιασμός και η κατασκευή οικοδομών και άλλων τεχνικών έργων, τα οποία να αντέχουν στις αναμενόμενες ισχυρές σεισμικές κινήσεις», ανέφερε ο κ. Παπαζάχος ενώ σχετικά με τη μέθοδο μεσοπρόθεσμης πρόγνωσης σεισμών που εφαρμόζει η ομάδα του τόνισε ότι η πρόβλεψη για τον μεγάλο σεισμό των Κυθήρων (2006) είναι η πιο χαρακτηριστική της επιτυχία.
Sci-Links 17/2/2008
Smaller Version of the Solar System Is Discovered
http://www.nytimes.com/2008/02/15/science/space/15planets.html?_r=1&ref=us&oref=slogin
Going the Distance: Galaxies may hail from early universe
http://www.sciencenews.org/articles/20080216/fob3.asp
Entering Higgs habitat
http://www.sciencenews.org/articles/20080216/fob3.asp
“Junk” RNA May Have Played Role in Vertebrate Evolution
http://www.sciam.com/article.cfm?id=junk-rna-may-have-played
A ‘Golden Channel’ for New Physics
http://www.physorg.com/news122294882.html
COUPP experiment tightens limits on dark matter
Physicists revive bubble chamber technology to search for WIMPs
http://www.interactions.org/cms/?pid=1025887
More Brain Research Suggests ‘Use It Or Lose It’
http://www.sciencedaily.com/releases/2008/02/080207091859.htm
First Stars May Have Been Dark Matter Powered
http://canadafreepress.com/index.php/article/1882
Lab On A Chip’ Mimics Brain Chemistry
http://www.sciencedaily.com/releases/2008/02/080212131257.htm
Intergalactic ‘Shot in the Dark’ Shocks Astronomers
http://www.physlink.com/News/080130IntergalacticExplosion.cfm
Using Musical Chords To Analyze And Illustrate Hydrogen Molecule’s Response To Laser Pulses
http://www.sciencedaily.com/releases/2008/01/080131161804.htm
Διεθνής έκκληση για να μην εκτελεστεί μια 25χρονη… μάγισσα
http://www.tovimadaily.gr/Article.aspx?d=20080216&nid=7498232
ΡΙΑΝΤ. Εκκληση στον βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας Αμπντάλα να ανακαλέσει τη διαταγή εκτέλεσης διά αποκεφαλισμού 25χρονης γυναίκας η οποία έχει καταδικαστεί για «μαγεία» απηύθυνε η ανθρωπιστική οργάνωση Ηuman Rights Watch. Η αγράμματη κοπέλα είχε συλληφθεί από τη διαβόητη θρησκευτική αστυνομία της Σαουδικής Αραβίας το 2005. Η Φουζά Φαλίχ γρονθοκοπήθηκε και υποχρεώθηκε να βάλει τα δακτυλικά της αποτυπώματα σε μια προκατασκευασμένη ομολογία, την οποία δεν μπορούσε να διαβάσει, αλλά ούτε της και τη διάβασε κάποιος άλλος. Μεταξύ των μαρτύρων που κατέθεσαν σε βάρος της ήταν και ένας άνδρας που την κατηγορεί ότι τον μάγεψε και τον κατέστησε… σεξουαλικά ανίκανο. Δικαστήριο έκρινε ότι η εκτέλεσή της θα ήταν «προς όφελος του κοινού συμφέροντος».
49ο ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ: Δεν υπάρχει “Χρόνος”, ο “Χρόνος” είναι νοητική παράσταση
ΚΕΙΜΕΝΟ:
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Φυσική άκρόασις, Θ 1. 251b 16.
Αγένητον γαρ είναι λέγουσιν, και δια τούτου Δημόκριτος γε δείκνυσιν ως αδύνατον άπαντα γεγονέναι τον γαρ χρόνον αγένητον είναι.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:
Λένε ότι [ο χρόνος] είναι αγέννητος με βάση αυτήν την άποψη αποδεικνύει ο Δημόκριτος ότι είναι αδύνατο να έχουν γεννηθεί όλα τα πράγματα, επειδή πράγματι ο χρόνος είναι αγέννητος.
ΚΕΙΜΕΝΟ:
ΣΥΜΠΛΙΚΙΟΣ, Υπόμνημα εις την Αριστοτέλους “Φυσικήν άκρόασιν”, 1153,22.
Ο μέντοι Δημόκριτος ούτως αίδιον επέπειστο είναι τον χρόνον, ότι βουλόμενος δείξαι μη πάντα γενητά ως εναργεί τώι τον χρόνον μη γεγονέναί προσεχρήσατο.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:
Ο Δημόκριτος ήταν τόσο πεισμένος ότι είναι αιώνιος ο χρόνος, που, θέλοντας να αποδείξει ότι μερικά πράγματα δεν έχουν γεννηθεί, χρησιμοποιούσε ως πρόδηλο παράδειγμα το ότι ο χρόνος είναι αγέννητος.
ΚΕΙΜΕΝΟ:
ΣΕΞΤΟΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ, Προς μαθηματικούς, Χ 181.
δοκεί δε και εις τους περί Έπίκουρον και Δημόκριτον φυσικούς τοιαύτη τις αναφέρεσθαι του χρόνου νόησις “χρόνος εστίν ημεροειδές και νυκτοειδές φάντασμα”.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:
Φαίνεται ότι και στους φυσικούς φιλόσοφους του κύκλου του Επικούρου και του Δημοκρίτου αποδίδεται μια τέτοια σύλληψη του χρόνου: «Ο χρόνος είναι μια νοητική παράσταση που παίρνει τη μορφή της μέρας και της νύχτας».
Δεν θα δίσταζα να πω ότι οι ημέρες και οι νύχτες είναι ο χρόνος. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ, Πάπυρος Herculanum 1413
ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ “Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΟΨΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ” Εκδ. Βιβλ. της Εστίας
ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ “Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΟΨΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ” Εκδ. Βιβλ. της Εστίας του Χαράλαμπου Θεοδωρίδη
ΟΙ ΑΝΤΙΜΑΧΕΣ ΔΟΞΑΣΙΕΣ
Πλάτων κι Επίκουρος είναι οι δυο πόλοι της συναισθηματικής και διανοητικής ζωής, η πιο βαθιά ριζωμένη στην ανθρώπινη φύση αντίθεση, καθρέφτισμα τής οικονομικής και κοινωνικής αντίθεσης. Ο Πλάτων είναι ο τυπικός αντιπρόσωπος του ιδεαλισμού, ο Επίκουρος του συστηματικότερου υλισμού πού γνώρισε η Αρχαιότητα. Η αντίθεση είναι χαρακτηριστική για τη ζωή και την κίνηση των ιδεών, για την ιστορία τής φιλοσοφίας, που είναι πάλη του Ιδεαλισμού και του υλισμού. Η πρώτη, η παλαιότερη και πρωτογονότερη θεώρηση του κόσμου, είναι η ιδεαλιστική. Γεννιόμαστε πλατωνικοί, είπε ο Μπερξόν. Από αφορμές, πάει να πει, οικονομικοκοινωνικές κι από πλάνη ψυχοφυσική κλίνουμε στις εύκολες λύσεις, στη φυγή και το ευχάριστο ξεγέλασμα. Ο Επίκουρος είπε το μεγάλο veto στις πλάνες αυτές, ένα γόνιμο σε συνέπειες ceterura censeo στις αντιλήψεις πού είχαν κληρονομηθεί από παλαιότερους καιρούς, από τη μυθοπλαστία των χρόνων τής αγροτικής οικονομίας, από Πυθαγόρα κι Ελεάτες. Άλλες είχαν γεννηθεί σα νεοπλάσματα στο αντιδραστικό κι αρρωστιάρικο κλίμα του 4ου αιώνα με εκπρόσωπους τον Πλάτωνα και συνέχεια του τον Αριστοτέλη, τους Στωικούς και τους Σκεπτικούς, πού κι αυτοί είπαν το λογάκι τους για να θολώσουν τα νερά. Από τη σκοπιά πού στάθηκε ο Επίκουρος, κόσμος κι ανθρώπινη ζωή, oι αξίες πού δημιούργησε ή ελληνική παιδεία, πρόβαλλαν μέσα σε διαφορετικό φως, κι η χιλιολάτρευτη Αρχαιότητα πήρε διαφορετικό νόημα κι αξιολόγηση κι έδειξε πλευρές κι αποχρώσεις διαφορετικές από κείνες πού εξακολουθούν να βλέπουν ακόμα και σήμερα οι ανιδέαστοι λατρευτές της.
