Απόσπασμα 11ο: περί της Ηρακλείας λίθου δια τί έλκει τον σίδηρον

July 29, 2007 at 2:29 am (Uncategorized) ()

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΛΕΞ. ΠΡΟΒΛ. Π 23. (περί της Ηρακλείας λίθου δια τί έλκει τον σίδηρον) ό Δημόκριτος δε και αυτός απορροίας τε γίνεσθαι τίθεται και τα όμοια φέρεσθαι προς τα όμοια, άλλα και εις το κενόν πάντα φέρεσθαι.. ταυθ’ ύποθέμενος λαμβάνει το την λίθον και τον σίδηρον έξ ομοίων ατόμων συγκείσθαι, λεπτοτέρων δε την λίθον, και εκείνου άραιοτέραν τε και πολυκενωτέραν αυτήν είναι και διά τουτ’ ευκινητότερ’ όν<τα τά άτομα> θάττον επί τον σίδηρον φέρεσθαι (προς γαρ τα όμοια η φορά) και ενδυόμενα εις τους πόρους του σιδήρου κινείν τα έν εκείνωι σώματα διαδυόμενα δι’ αυτών δια λεπτότητα, τά δε κινηθέντα έξω τε φέρεσθαι απορρέοντα και προς την λίθον διά τε ομοιότητα και διά το κενά έχειν πλείω, οίς έπόμενον τον σίδηρον διά την αθρόαν έκκρισιν τε και φοράν φέρεσθαι και αυτόν προς την λίθον. ουκέτι δε η λίθος προς τον σίδηρον φέρεται, ότι μη έχει τοσαύτα ό σίδηρος κενά όσα ή λίθος, άλλα το μεν την λίθον και τον σίδηρον έξ ομοίων συγκείσθαι δέξαιτ’ αν τις, πώς δε και το ήλεκτρον και το άχυρον; όταν δε και έπ’ εκείνων λέγηι τις ταύτην την αιτίαν, έστι πολλά ελκόμενα υπό τοΰ ήλεκτρου, οίς πάσιν ει έξ ομοίων σύγκειται, κακείνα έξ ομοίων άλλήλοις συγ­κείμενα έλκοι <άν> άλληλα, ή γαρ απόρροιαι τινές είσιν από τών ηρεμούντων και ούτως ελκόντων σωματικαί, δι’ ών άπτομένων και εμπλεκομέ­νων, ώς τίνες λέγουσιν, έλκεται τά ελκόμενα ή …

Μετάφραση: Ο Δημόκριτος υποστηρίζει και αυτός ότι από τα πράγματα δημιουργούνται απορροές και ότι τα όμοια κα­τευθύνονται προς τα όμοια, αλλά και ότι όλα κινούνται στο κενό. Αφού θέτει ως βάση αυτά, θεωρεί ότι η Ηρά­κλεια λίθος (μαγνήτης) και ο σίδηρος αποτελούνται από όμοια άτομα. Τα άτομα του μαγνήτη είναι πιο λεπτά, ενώ και ο ίδιος είναι πιο αραιός από τον σίδηρο και έχει πιο πολλά κενά. Λόγω των παραπάνω, τα άτομα του μαγνήτη, που είναι πιο ευκίνητα, μετακινούνται με μεγαλύτερη τα­χύτητα προς τον σίδηρο (γιατί η κίνηση τους είναι προς τα όμοια τους) και, αφού εισέρχονται στους πόρους του σιδή­ρου, κινούν τα σώματα (άτομα) που βρίσκονται μέσα σε κείνον, περνώντας μέσω αυτών, επειδή είναι λεπτά. Μόλις τα άτομα του σιδήρου κινηθούν, κατευθύνονται προς τα έξω ως απορροή, προς τον μαγνήτη, επειδή είναι όμοια με τα άτομα εκείνου και επειδή ο μαγνήτης έχει περισσότερα κενά. Ακολουθώντας αυτά ο σίδηρος, λόγω της αθρόας εκροής και μετακίνησης τους, κατευθύνεται κι αυτός προς τον μαγνήτη. Ο μαγνήτης δεν κινείται πια προς την κατεύ­θυνση του σιδήρου, γιατί ο τελευταίος δεν έχει τόσα κενά όσα ο μαγνήτης. Θα μπορούσε 6έ6αια να δεχτεί κάποιος ότι ο μαγνήτης και ο σίδηρος αποτελούνται από όμοια άτομα, αλλά τι θα μπορούσε να πει για το ήλεκτρο και το άχυρο; Όταν κάποιος αναφέρει την ίδια αιτία και για την περίπτωση τούτη, δέχεται ότι πολλά σώματα έλκονται από το ήλεκτρο. Αν το ήλεκτρο αποτελείται από άτομα όμοια με όλα τούτα και αν εκείνα αποτελούνται από όμοια άτομα το ένα (σώμα) με το άλλο, θα έλκονταν μεταξύ τους. Ή εκπέμπονται κάποιες σωματικές απορροές από αυτά που βρίσκονται σε ηρεμία και που με τον τρόπο αυτό έλ­κουν, μέσω της επαφής και διαπλοκής των οποίων, σύμ­φωνα με ορισμένους, έλκονται τα έλκόμενα σώματα, ή…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: