Σχόλια 11ου Αποσπάσματος:

July 29, 2007 at 2:59 pm (Uncategorized) ()

Όπως θα περιμέναμε ο Δημόκριτος ασχολείται με το φαινόμενο του μαγνητισμού και προσπαθεί να δώσει μια υλιστική εξήγηση του. Το πρώτο σημαντικό σημείο είναι το: «απορροίας τε γίνεσθαι τίθεται και τα όμοια φέρεσθαι προς τα όμοια»
Ο όρος ΑΠΟΡΡΟΙΑ είναι άλλος ένα ατομικός όρος και σημαίνει “απορροή”, “ροή από τίνος”, ενώ το ρήμα ΑΠΟΡΡΕΩ σημαίνει “εκχύνω”, εκπηγάζω”. Η επιστημονική σημασία του όρου είναι περίπου αυτό που λέμε σήμερα “εκπομπή”. Όπως είναι λογικό τα πάντα στην ατομική φυσική είναι υλικά και αποτελούνται από άτομα και κενό. Άρα και η απόρροια δεν μπορεί παρά να είναι κάτι υλικό. Κάτι εκπέμπεται από κάπου και δημιουργεί ένα φαινόμενο.

Ξανατονίζω ότι τα αποσπάσματα αυτά είναι έμμεσα και δευτερογενή. Δεν διαθέτουμε τα πρωτότυπα αποσπάσματα και συνεπώς δεν ξέρουμε ακριβώς τι κατάλαβαν οι αρχαίοι που τα διέσωσαν.

Συνεχίζοντας βλέπουμε ότι ο Δημόκριτος υποστηρίζει ότι ο μαγνήτης και ο σίδηρος αποτελούνται από όμοια άτομα. Προφανώς η ομοιότητα έχει να κάνει με τις ιδιότητες των ατόμων που είδαμε στο προηγούμενο απόσπασμα (ΤΡΟΠΗΙ, ΡΥΣΜΩΙ, ΔΙΑΘΗΓΗΙ). Ενώ οι διαφορές των ατόμων έχουν να κάνουν με τα εξής: “Τα άτομα του μαγνήτη είναι πιο λεπτά, ενώ και ο ίδιος είναι πιο αραιός από τον σίδηρο και έχει πιο πολλά κενά”.

Άρα λοιπόν ενώ τα άτομα σαν ουσία είναι όμοια αλλά και σαν ενσωματωμένες ιδιότητες είναι όμοια, διαφέρουν στην συγκέντρωση/πυκνότητα μέσα στα σώματα που δημιουργούν και στο μέγεθος όσον αφορά την φύση τους. (Το θέμα του μεγέθους των ατόμων είναι αρκετά περίπλοκο και θα φωτιστεί σε επόμενα αποσπάσματα από το πιο πλήρες έργο του Επίκουρου).

Η διαφορές στις συγκεντρώσεις και στο μέγεθος των ατόμων στον σίδηρο και τον μαγνήτη δημιουργεί αθρόαν έκκρισιν”. ΑΘΡΟΟΣ στα αρχαία ελληνικά σημαίνει: συνηγμένος, συγκεντρωμένος, σύμπας, όλος, αδιάλειπτος. Η διαφορές λοιπόν δημιουργούν την αθρόα έκκριση δηλαδή την απόρροια, εκπέμπονται συνεχώς άτομα με συγκεκριμένη κατεύθυνση και εξαναγκάζουν το σώμα να κινείται. Ακολουθώντας αυτά ο σίδηρος, λόγω της αθρόας εκροής και μετακίνησης τους, κατευθύνεται κι αυτός προς τον μαγνήτη.

Οι παρατηρήσεις του αρχαίου συγγραφέα στο τέλος σχετικά με το ήλεκτρο και τα άχυρα είναι απόλυτα δικαιολογημένες καθώς προσπαθεί να ανάγει και να γενικεύσει την παραπάνω ατομική θεωρία για τον μαγνήτη και τον σίδηρο, στο ήλεκτρο και το άχυρο. Προφανώς δεν είχε πρόσβαση σε κάποιο κείμενο του Δημόκριτου που να εξηγούσε και αυτή την κίνηση, πράγμα που μας επιτρέπει με ασφάλεια να συμπεράνουμε ότι και το παραπάνω κείμενο για τον μαγνήτη και τον σίδηρο είναι από έμμεση πηγή.

Όσον αφορά στο καθαρά επιστημονικό μέρος της ατομικής ερμηνείας του μαγνητισμού είναι προφανές ότι ο Δημόκριτος συνέλαβε ορισμένες λεπτές έννοιες σχετικά με τον μαγνητισμό και τον ηλεκτρομαγνητισμό όπως του μαγνητικού πεδίου και τις δυναμικές γραμμές που αποτελούνται από φωτόνια (άτμητα σωματίδια) και αποτελούν συνεχή ροή εκπεμπόμενη από τα μαγνητικά υλικά, ενώ σε δεύτερο επίπεδο συνέλαβε με καλές προυποθέσεις τις λέπτες έννοιες της διαφοράς δυναμικού και του ηλεκτρικού ρεύματος που αποτελείται από ηλεκτρόνια (επίσης άτμητα σωματίδια).

Σύμφωνα με την σύγχρονη επιστήμη:

http://en.wikipedia.org/wiki/Magnetism#Physics_of_magnetism

Therefore magnetism is seen whenever electrically charged particles are in motion. This can arise either from movement of electrons in an electric current, resulting in “electromagnetism“, or from the quantum-mechanical spin and orbital motion of electrons, resulting in what are known as “permanent magnets“. Electron spin is the dominant effect within atoms. The so-called ‘orbital motion’ of electrons around the nucleus is a secondary effect that slightly modifies the magnetic field created by spin.

Φυσικά κίνηση, ρεύμα, φορτίο, σπιν είναι ιδιότητες των σωματιδίων, δηλαδή των άτομων-άτμητων συστατικών της ύλης. Ενδιαφέρουσα είναι μια πιθανή αναλογία του σπίν με τις ιδιότητες όπως η ΤΡΟΠΗΙ του πίνακα του Δημόκριτου.

http://www.gcsescience.com/Magnetic-Field-Bar-Magnet.gif

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: