Εισαγωγή στα Αποσπάσματα του Επίκουρου

August 10, 2007 at 5:09 pm (Uncategorized) ()

 

Εν αναμονή της κυκλοφορίας του 2ου τόμου των DIELSKRANZ από τις εκδόσεις Παπαδήμα, με τα αποσπάσματα των ατομικών φιλοσόφων, ήρθε η ώρα για να ρίξουμε μια ματιά σε έναν άλλο εξαιρετικό ατομικό φιλόσοφο, τον Επίκουρο. Για καλή μας τύχη έχουμε 2-3 έργα του Επίκουρου τα οποία σώθηκαν μέσα στους αιώνες. Ένα από αυτά είναι η “Επιστολή Προς Ηρόδοτον”. Πρόκειται για μια σύντομη επιτομή του γιγάντιου (37 τόμων) έργου “ΠΕΡΙ ΦΥΣΕΩΣ”του Επίκουρου. Όπως θα δείξω οι θεωρίες του Επίκουρου που παρουσιάζονται στην “Επιστολή Προς Ηρόδοτον” μας δίνουν μια τρομακτική ιδέα για το τι θεωρίες μπορούσε να είχε αναπτύξει ο Επίκουρος στους 37 τόμους του «Περί Φύσεως»

 

Οι εξαιρετικές συλλήψεις του Λεύκιππου και του Δημόκριτου συνεχίζονται επιτυχημένα και από τον Επίκουρο, και μάλιστα η ατομική θεωρία διευρύνεται, συμπληρώνεται και ολοκληρώνεται. Ο Επίκουρος εισάγει νέες ιδέες όπως η “παρέγκλιση” των ατόμων, διαχωρίζει τα επίπεδα ιδιοτήτων-συμβάντων της φύσης σε “συμπτώματα” και “συμβεβηκότα”, ενώ όπως θα δούμε από την ανάλυση της επιστολής, συλλαμβάνει χαρισματικά απίστευτες για την εποχή του ιδέες όπως η ταχύτητα του φωτός, η κίνηση των ατόμων στο κενό, τον κβαντισμένο χωροχρόνο και το γεγονός ότι όταν ένα σωματίδιο κινείται μεταξύ δυο σημείων ακολουθεί όλες τις δυνατές τροχιές άσχετα αν ο παρατηρητής βλέπει μια τροχιά.

 

Ειδικά για τα δύο τελευταία, δικαίως θα αναρωτηθεί κάποιος πως μπόρεσε και το συνέλαβε νοητικά κάποιος πριν 2500 χρόνια. Η απάντηση είναι ότι, αν ένας διανοητής ακολουθήσει τον δρόμο του φιλοσοφικού ριζοσπαστικού μονισμού μπορεί να συλλάβει έννοιες που ποτέ δεν θα συλλάβει ένας μεταφυσικός, ένας ιδεαλιστής, ένας δυιστής, ένας μυστικιστής. Οι μονιστικές ιδέες βρίσκονταί πάντα προς την κατεύθυνση της ερμηνείας της φύσης και της αντικειμενικής πραγματικότητας. Οι μυστικιστικές και οι μεταφυσικοί ιδεαλιστές δημιουργούν περιττούς μη-υλοενεργειακούς κόσμους που εξυπηρετούν από ανάγκες αισθητικής μέχρι ανάγκες ψυχολογικές και θρησκευτικές. Η μεταφυσική είναι μασκαρεμένη αντιφυσική. Το μίσος για την ζωή και την φύση έγινε θρησκευτική λατρεία του τίποτα και φιλοσοφία των μυστικιστικών ναρκωτικών.

 

Εκεί έρχεται ο σκληρός ριζοσπάστης μονιστής φιλόσοφος που θα ερμηνεύσει την φύση με όρους αλήθειας της αντικειμενικής πραγματικότητας.

Οι αρχαίοι φιλόσοφοι-επιστήμονες δεν θα μας απογοητεύσουν ποτέ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: