MICHEL ONFRAY: “Πραγματεία περί Αθεολογίας-Φυσική της Μεταφυσικής”

August 22, 2007 at 5:49 pm (Uncategorized) ()

απόσπασμα, σελίδα 117, κεφάλαιο: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΥΦΥΙΑΣ:

Η άρνηση της ύλης.

Σε θέματα επιστήμης η Εκκλησία απατάται ανέκαθεν σε όλα; μπροστά σε μια επιστημολογική αλή­θεια αυτή διώκει τον ερευνητή. Από την ιστορία της σχέσης της με το χριστιανισμό έχει προκύψει ένας σημαντικότατος α­ριθμός (από βλακείες και ηλιθιότητες. Από την απόρριψη της υπόθεσης περί ηλιοκεντρισμού στην αρχαιότητα ως τις σύγ­χρονες καταδίκες της γενετικής μηχανικής μεσολαβούν είκο­σι πέντε αιώνες ζημιάς για την ανθρωπότητα. Δεν τολμά κα­νείς να φανταστεί πώς θα ήταν η όψη της Δύσης χωρίς τα τό­σο μακροχρόνια καψώνια στην επιστήμη!

Ένας από τους βασικούς άξονες αυτής της αντιεπιστημονικής μανίας; Η μόνιμη και λυσσαλέα καταδίκη των υλιστικών υποθέσεων. Η μεγαλοφυής ιδέα του Λεύκιππου και του Δη­μόκριτου, οι οποίοι, τον 5ο αιώνα πριν την κοινή εποχή, ανα­κάλυψαν το άτομο χωρίς να διαθέτουν τα υλικά μέσα να επιβεβαιώσουν τη διαίσθηση τους, δεν παύει να εκπλήσσει! Ού­τε μικροσκόπιο, ούτε μεγεθυντικά όργανα, ούτε συγκλίνοντες και αποκλίνοντες φακοί, αλλά μια αποτελεσματική πειραμα­τική σκέψη: η εικασία, στη θέα των κόκκων της σκόνης μέσα σε μια αχτίδα φωτός, περί της ύπαρξης σωματιδίων αόρατων με γυμνό μάτι, βεβαίως, ωστόσο όμως οπωσδήποτε υπαρκτών. Και το συμπέρασμα ότι η διευθέτηση αυτών των ατόμων εξη­γεί τη σύσταση κάθε ύλης, άρα και του κόσμου.

Από τον Λεύκιππο ως τον Διογένη τον Οινοανδέα, περνώ­ντας από τον Επίκουρο, τον Λουκρήτιο και τον Φιλόδημο α­πό τα Γάδαρα, η παράδοση των πυρηνικών παραμένει ζωντα­νή. Συντηρείται για οκτώ) αιώνες μέσα στην ελληνική και τη ρωμαϊκή αρχαιότητα. Το Περί πραγμάτων φύσεως προτείνει την πλέον ολοκληρωμένη έκθεση της επικούρειας φυσικής: μορφή, φύση, βάρος, αριθμός, σύσταση των ατόμων, διευθέ­τηση μέσα στο κενό, θεωρία της παρέκκλισης, γένεση και φθορά, τίποτε δεν λείπει για μια πλήρη αποκωδικοποίηση του κόσμου. Βεβαίως, αν τα πάντα αποτελούνται από ύλη, η ψυχή, το πνεύμα, οι θεοί, αποτελούνται και αυτά από ύλη. Το ί­διο και οι άνθρωποι. Με την ανάρρηση της αμιγούς ενύπαρξης παύουν τα φαντασιοκοπήματα, οι μύθοι, άρα και οι θρη­σκείες, και μαζί τους χάνονται και τα μέσα να περιορίζει κα­νείς ψυχή τε και σώματι τους κατοίκους της πολιτείας.

Η αρχαία φυσική πηγάζει από μια ποιητική μέθοδο. Παρ’ όλα αυτά, επιβεβαιώνεται με το χρόνο. Οι αιώνες περνούν, αλλά, την ώρα του μικροσκοπίου με ηλεκτρονική σάρωση, των επιταχυντών σωματιδίων, των ποζιτρονίων, της πυρηνικής σχάσης και των τεχνολογικών μέσων για να εισέρχεται κανείς στην καρδιά της ύλης, η δημοκρίτεια διαίσθηση βρίσκεται δικαιωμένη. Το φιλοσοφικό άτομο λαμβάνει το χρίσμα του επι­στημονικού κόσμου – ιδίως της πυρηνικής φυσικής. Ωστόσο η Εκκλησία εμμένει ως σήμερα σε μια ιδεαλιστική, πνευματιστική, αντιυλιστική θέση: μέσα στην ψυχή αντιστέκεται ένα πραγματικό, άφθαρτο από κάθε ύλη. Δεν μας εκπλήσσει έκτοτε το ότι ο υλισμός αποτελεί το βραχνά του χριστιανισμού από τις απαρχές του. Η Εκκλησία δεν διστάζει μπροστά σε τίποτα προκειμένου να διαβάλει αυ­τή τη συνεκτική φιλοσοφία που εξηγεί αναλυτικώς το σύνολο του πραγματικού. Πώς να προχωρήσεις καλύτερα προκειμέ­νου να εμποδίσεις την πρόσβαση στην πυρηνική φυσική παρά διαβάλλοντας την πυρηνική ηθική; Συκοφαντήστε λοιπόν την επικούρεια ηθική: ο επικούρειος ορίζει την απόλαυση με την αταραξία; Μετατρέψτε αυτό τον αρνητικό ορισμό -απουσία ταραχής- σε τελεσίδικη παραφροσύνη και πείτε ότι εξυμνεί την κτηνώδη, άξεστη και χυδαία ηδονή των ζώων! Έκτοτε παύει κανείς να θεωρεί αξιοσημείωτη μια φυσική επικίνδυνη στα μάτια της κάστας των χριστιανών, εφόσον προέρχεται α­πό τον ηδονιστή Επίκουρο… Συκοφαντήστε δέκα φορές, εκα­τό φορές, έναν αιώνα, δέκα αιώνες, πάντα μένει κάτι χρήσι­μο για την πλευρά του συκοφάντη – με πρώτο-πρώτο τον Άγιο Ιερώνυμο.

Έτσι, η Εκκλησία χτυπά παντού όπου εμφανίζεται μια υ­ποψία υλισμού. Όταν πεθαίνει ο Τζορντάνο Μπρούνο, που τον έκαψαν οι χριστιανοί στην πυρά του Κάμπο ντέι Φιόρι το 1600, δεν θυσιάζεται τόσο για την αθεΐα -ποτέ δεν αρνήθηκε την ύπαρξη του Θεού- όσο για τον υλισμό: δηλώνει ότι ο Θε­ός είναι άπειρος όσο και ο κόσμος. Πουθενά δεν βλασφημεί, (σε κανένα σημείο του έργου του δεν προφέρει ύβρεις απένα­ντι στο Θεό το)ν καθολικών, αλλά γράφει, σκέφτεται και δηλώνει ότι ο Θεός αυτός, που υπάρχει, δεν μπορεί να μην υ­πάρχει και με έκτατο τρόπο. Η εκτεταμένη ουσία του λεξιλο­γίου που μέλλει να έρθει με τον Ντεκάρτ. Ο Τζορντάνο Μπρούνο, που ήταν άλλωστε δομινικανός (!), δεν αρνείται την ύπαρξη του πνεύματος. Όμως, προς μεγάλη του δυστυχία, τοποθετεί την ύπαρξη του στο φυσικό επί­πεδο των ατόμων. Τα σωματίδια νοούνται από αυτόν ως ισά­ριθμα κέντρα ζωής, τόποι όπου εμφανίζεται το αιώνιο πνεύ­μα του Θεού. Η θεότητα υπάρχει λοιπόν, βεβαίως, αλλά συμ­βιβάζεται με την ύλη, αποτελείτο λυμένο της μυστήριο. Η Εκ­κλησία πιστεύει στην ενσάρκωση του Θεού, αλλά μόνο σε έ­ναν Υιό, βλαστάρι μιας παρθένας κι ενός μαραγκού. Ουδό­λως στα άτομα…

Η ίδια παρατήρηση ισχύει και για τον Γαλιλαίο, τον εμ­βληματικό αντιπρόσωπο του μίσους της Εκκλησίας για την ε­πιστήμη και της διαμάχης μεταξύ Πίστης και Λογικής. Ο θρύ­λος διατήρησε την ιστορία του ηλιοκεντρισμού: ο πάπας και οι συν αυτώ καταδικάζουν το συγγραφέα του Διαλόγου περί των δύο κυριοτέρων συστημάτων του κόσμου διότι υποστηρί­ζει την υπόθεση της Γης δορυφόρου ενός Ήλιου τοποθετημέ­νου στο κέντρο του σύμπαντος. Κατηγορία, δίκη, απάρνηση, είναι γνωστή η ιστορία που καταλήγει με έναν Γαλιλαίο να δηλώνει βγαίνοντας από τη δικαστική αίθουσα: Και όμως κι­νείται… -τάδε έφη Μπρεχτ. Η αλήθεια είναι ότι τα πράγματα έγιναν αλλιώς. Τι προσά­πτουν πραγματικά στον Γαλιλαίο; Όχι τόσο το ότι υπερασπί­ζεται την αστρονομία του Κοπέρνικου -μια θέση ωστόσο που έρχεται σε σύγκρουση με την αριστοτελική θέση της Εκκλησί­ας- όσο την υλιστική του τοποθέτηση… Την εποχή εκείνη, ενώπιον των δικαστηρίων, ο ηλιοκεντρισμός ισοδυναμεί με κατ’ οίκον περιορισμό δια βίου, μια ποινή σχετικά ελαφρά’ α­πεναντίας, η υπεράσπιση της ατομικής θεωρίας οδηγεί κατευ­θείαν στην πυρά! Αν είναι έτσι λοιπόν, διαλέγεις μάλλον τη λιγότερο επιζήμια κατηγορία… Εν προκειμένω, καλύτερα να ομολογήσεις την αμαρτία του ηλιοκεντρισμού, αφέσιμη, παρά την αμαρτία της ατομικής θεωρίας, θανάσιμη.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: