Αριστοτέλους “Μετά τα φυσικά” – 7

September 4, 2007 at 3:38 pm (Uncategorized) ()

ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ Γ 1003a 25-30

 Υπάρχει, μια επιστήμη που ερευνά το ον ως ον και ό,τι ανήκει σε αυτό σύμφωνα με τη φύση του. Η επιστήμη αυτή δεν μοιάζει με καμιά από τις επονομαζόμενες ειδικές επιστήμες, δεδομένου ότι καμιά από αυτές τις άλλες δεν εξετάζει συνολικά το ον ως ον. Αυτές αποκόπτουν ένα μέρος του όντος και μελετούν το τι συμβαίνει σε αυτό, όπως κάνουν, για παράδειγμα, οι μαθηματικές επιστήμες. Αφού, λοιπόν, εμείς αναζητούμε τις αρχές και τις απώτατες αιτίες, είναι φανερό ότι πρέπει αναγκαστικά να υπάρχει κάποιο ον, στο οποίο αυτές να ανήκουν σύμφωνα με τη φύση του. Αν, λοιπόν, αυτοί που αναζητούσαν τα στοιχεία των όντων αναζητούσαν αυτές ακριβώς τις αρχές, τότε και τα στοιχεία αναγκαστικά είναι του όντος όχι συμπτωματικά, αλλά ενόσω είναι ον. Για τον λόγο αυτό και εμείς πρέπει να συλλάβουμε τις πρώτες αρχές του όντος ως ον.

Ο Αριστοτέλης ξεκινάει να ψάχνει το «όντως ον» το οποίο είναι ακριβώς το αντικείμενο της μεταφυσικής. Όπως θα φανεί στο πίσω μέρος του μυαλού του, έχει ως δεδομένες κάποιες ιδιότητες του «όντως όντος». Αυτές οι ιδιότητες έχει αποφασίσει ότι θα ταυτίζουν τον όντως όν με το «θείον». Στη συνέχεια μπερδεύει «αρχές» και «αιτίες», πάλι επίτηδες γιατί έχει ως σχέδιο να αποδείξει ότι το «όντως ον» είναι πρώτο κινούν και άλλες τέτοιες αυθαιρεσίες που θα φανούν αργότερα.
Η φράση «Αν, λοιπόν, αυτοί που αναζητούσαν τα στοιχεία των όντων αναζητούσαν αυτές ακριβώς τις αρχές, τότε και τα στοιχεία αναγκαστικά είναι του όντος όχι συμπτωματικά, αλλά ενόσω είναι ον», είναι πάλι μια λογική ντρίμπλα για να ξεπεράσει τις υλομονιστικές απόψεις για τα συμβεβηκότα του όντος. Όπως ανέλυσα και στην ανατομία του 2ου τόμου του ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ, οι απόψεις των ατομιστών για τα «συμβεβηκότα», αναιρούν τις ιδεαλιστικές επιλογές να ανάγονται οι μορφές, τα σχήματα, οι αριθμοί, τα σημεία και τα καρτούν ως όντα. Οι ιδεαλιστές διαχωρίζουν θεμελιακά την ύλοενέργεια ως κακέκτυπο και καρικατούρα των «καθαρών» μαθηματικών όντων, και αυτός ο διαχωρισμός είναι θεμελιακός στην οικοδόμηση κάθε είδους μεταφυσικής ανοησίας και κινουμένων σχεδίων.

ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ Γ 1003b 5-20

2. Το ον έχει βέβαια πολλές σημασίες, αναφέρεται όμως σε ένα πράγμα και σε μια ορισμένη φύση και ποτέ ως ομώνυμο, αλλά όπως ακριβώς το υγιεινό αναφέρεται στην υγεία, άλλοτε επειδή την διαφυλάττει, άλλοτε επειδή την εξασφαλίζει, άλλοτε πάλι επειδή είναι ένδειξη υγείας και άλλοτε τέλος επειδή είναι επιδεκτικό υγείας το ιατρικό αναφέρεται στην ιατρική και ένα πράγμα λέγεται «ιατρικό» άλλοτε επειδή την κατέχει, άλλοτε επειδή από τη φύση του αρμόζει στην ιατρική, άλλοτε επειδή είναι έργο της ιατρικής και μπορούμε να βρούμε επίσης και άλλες λέξεις που έχουν χρήση ανάλογη με τα παραπάνω.

Σχεδόν αμέσως αρχίζει ο Αριστοτέλης το ανακάτεμα των εννοιών. Τι σχέση έχει η Ιατρική και η Υγεία με την Οντολογία, μόνο το μυαλό του Αριστοτέλη μπορεί να το συλλάβει. Τι θα σκεφτότανε ο Αρίστος αν μάθαινε για το DNA και πως το DNA μεταφέρει πληροφορία βασισμένη στις πρωτείνες και οι πρωτείνες στα άτομα του άνθρακα;
Θα έλεγε: Πληροφορία βασισμένη σε άτομα της ύλης; Φοβερό ρε παιδιά, μήπως κακώς κάψαμε στην Ακαδημία τα έργα του Δημόκριτου και του Λεύκιππου;

  ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ Γ 1002b 5-20

Έτσι, λοιπόν, και το ον, λέγεται βέβαια με διάφορους τρόπους, αλλά σε κάθε περίπτωση αναφέρεται σε μία αρχή. Ορισμένα πράγματα λέγονται όντα επειδή είναι ουσίες, άλλα επειδή είναι παθήματα της ουσίας, άλλα επειδή είναι πορεία προς την ουσία, άλλα επειδή είναι φθορές, στερήσεις ή ποιότητες της ουσίας, άλλα επειδή παράγουν ή γεννούν ουσία ή πράγματα που είναι σχετικά με την ουσία, ή είναι αρνήσεις ενός από αυτά τα πράγματα ή και της ίδιας της ουσίας. Αυτός είναι ο λόγος που και για το μη ον λέμε ότι είναι μη ον. Όπως, λοιπόν, υπάρχει μία επιστήμη για όλα τα υγιεινά, το ίδιο ισχύει και για τα άλλα πράγματα. Διότι σε μία επιστήμη δεν ανήκει μόνο η έρευνα πραγμάτων που έχουν κοινό όνομα, αλλά και πραγμάτων που έχουν κοινή φύση, αφού και αυτά έχουν κατά κάποιον τρόπο κοινό όνομα. Προφανώς, λοιπόν, μία είναι και η επιστήμη που εξετάζει τα όντα ως όντα. Σε όλες όμως τις περιπτώσεις η επιστήμη έχει να κάνει κυρίως με αυτό που είναι πρωταρχικό και από το οποίο εξαρτώνται όλα τα άλλα και επί τη βάσει του οποίου ονομάζονται. Αν, λοιπόν, αυτό είναι η ουσία, τότε ο φιλόσοφος οφείλει να συλλάβει τις αρχές και τις αιτίες των ουσιών.

Λέει: «Ορισμένα πράγματα λέγονται όντα επειδή είναι ουσίες», μέσα σε μια παράγραφο ξέχασε για λίγο το όν και τις αρχές (τα όντα και αρχή λέει τώρα, τί σημασία έχει ο ενικός και ο πληθυντικόςWink, τις αιτίες και τις ιδιότητες και με νέο ανακάτεμα δημιουργεί νέες αλλοπρόσαλλες έννοιες: ουσίες, παθήματα, πορεία προς τον ον, φθορές, στερήσεις, αρνήσεις και ποιος ξέρει τι άλλο ακόμα. Θα ακολουθήσουν χιλιάδες άλλα λεκτικά παιχνιδάκια με εκατοντάδες λέξεις επίτηδες διαλεγμένες για να οδηγήσουν σε σύγχυση αυτόν που θα προσπαθήσει να βρει λογική στο μεταφυσικό επιχείρημα.

Συγκρίνεται τις παραπάνω αλλοπρόσαλλες έννοιες που τεκμηρίωνουν την ύπαρξη του Μίκυ Μάους ως όν, με τις σπασμένες, μισές και ατελείς φράσεις από τα χαμένα έργα του Ηράκλειτου και του Δημόκριτου.
Λέει σε ένα σημείο ο Δημόκριτος ότι τα άτομα του όντος κινούνται «ΤΡΟΠΗΙ» και «ΡΥΘΜΩΙ». Δύο σπασμένες λέξεις χωρίς κανένα επιπλέον στοιχείο. Σίγουρα ο Δημόκριτος θα είχε 1000 σελίδες εξήγηση για το «ΤΡΟΠΗΙ» και άλλες 1000 για το «ΡΥΘΜΩΙ».
Επιστημονικές έννοιες αντί για λεκτικές αρλούμπες. Σίγουρα θα ανέλυε ο Δημόκριτος πως κινούνται τα άτομα, πως ενώνονται, πως σχηματίζουν μόρια, πως τα μόρια μεταφέρουν πληροφορία και πως σχηματίζονται μορφές από τα συσσωματώματα της υλοενέργειας.

 ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ ΒΙΒΛΙΟ Γ

Σε κάθε γένος πραγμάτων αντιστοιχεί μια αίσθηση και μια επιστήμη. Η γραμματική για παράδειγμα είναι μία επιστήμη και ερευνά ό,τι αφορά στην ομιλία. Έτσι, λοιπόν, μία ως προς το γένος είναι και η επιστήμη της οποίας έργο είναι να ερευνήσει όλα τα είδη του όντος ως ον, ενώ η έρευνα των διαφόρων ειδών είναι έργο των διαφόρων ειδών της επιστήμης.

Διαβάζοντας το ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ κάποιος πρέπει να έχει στο νου του ότι το βιβλίο αυτό δεν γράφτηκε για να εξετάσει ορθολογικά και επιστημονικά ένα αντικείμενο αλλά αντίθετα για να θεμελιώσει μια ερμηνεία της πραγματικότητας, αυτό που αποκαλούμε ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ. Βασικό στην οικοδόμηση της Μεταφυσικής είναι η αποδόμηση της αφηρημένης (ή αφαιρετικής) σκέψης η οποία αποτελεί θεμέλιο του ορθολογισμού και της επιστήμης.
Αντιθέτως οι Ατομικοί Επιστήμονες πριν γράψουν το επιστημονικά τους βιβλία περί Φύσεως, περί Όντος, περί Κόσμου κτλ Πρώτα έγραφαν βιβλία επάνω στην Λογική μέθοδο την οποία ακολουθούσαν στις έρευνες τους. Έτσι ο Λεύκιππος είχε γράψει το «Περι Νού», ο Δημόκριτος είχε γράψει το τρίτομο βιβλίο «ΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΝΩΝ» και ο Επίκουρος είχε γράψει αντίστοιχα βιβλία.
Φυσικά και τα βιβλία αυτά χάθηκαν μαζί με τα επιστημονικά βιβλία.

ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ ΒΙΒΛΙΟ Γ

Αν, λοιπόν, το ον και το ένα είναι ταυτόσήμα και αποτελούν μια φύση, με την έννοια ότι το ένα υπονοείται στο άλλο, όπως η αρχή στην αιτία, και όχι με την έννοια ότι εξηγούνται με τον ίδιο ορισμό (παρ’ όλο που δεν θα υπήρχε διαφορά αν θεωρούσαμε ότι ισχύει και αυτό, αντίθετα μάλιστα κάτι τέτοιο μας βοηθάει περισσότερο).

Πάλι στα δικά μας: Ο Αριστοτέλης κάνει εδώ μια υπόθεση αλλά καταλήγει σε μπερδεμένο συμπέρασμα. «Αν το ον και το εν είναι ταυτόσημα τότε το ένα υπονοείται στο άλλο όπως η αρχή στην αιτία», και λέει «με την έννοια ότι εξηγούνται με τον ίδιο ορισμό». Μάλλον έχει στο μυαλό του το «πρώτο κινούν» για αυτό μπερδεύει τις έννοιες ΟΝ, ΕΝ, ΑΡΧΗ, ΑΙΤΙΑ χωρίς να ξεκαθαρίσει καμιά.

ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ ΒΙΒΛΙΟ Γ

 Είναι, πράγματι, ταυτόσημα τα «ένας άνθρωπος» και «άνθρωπος» και «ων άνθρωπος» και «άνθρωπος» η επανάληψη των λέξεων στη φράση «ένας άνθρωπος και ένας ων άνθρωπος» δεν σημαίνει κάτι διαφορετικό (είναι προφανές ότι τα δύο πράγματα δεν διακρίνονται από την άποψη της γένεσης ή της φθοράς). Το ίδιο ισχύει και για το «ένας», έτσι ώστε είναι φανερό ότι στις περιπτώσεις αυτές η προσθήκη σημαίνει το ίδιο πράγμα, και το ένα δεν είναι τίποτε άλλο πέρα από το ον άλλωστε, η ουσία κάθε όντος είναι ένα όχι συμπτωματικά, και το ίδιο ισχύει για κάθε τι που είναι κάτι —κατά συνέπεια, όσα είναι τα είδη του ενός τόσα ακριβώς θα είναι και τα είδη του όντος, των οποίων η έρευνα ως προς το «τι είναι» ανήκει σε μία ως προς το γένος επιστήμη, εννοώ, για παράδειγμα, τη συζήτηση για το ταυτόσημο, το όμοιο και τις άλλες παρόμοιες έννοιες και σχεδόν όλα τα ενάντια ανάγονται στην αρχή αυτή, και ας θεωρηθεί ότι τα έχουμε ήδη μελετήσει στην «Εκλογή των Εναντίων».

Στην αρχή αναφέρει ένα παράδειγμα με τρεις εκδοχές του ίδιου πράγματος
ΑΝΘΡΩΠΟΣ/ΕΝΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ/ΩΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ.
Με το παράδειγμα αυτό προσπαθεί να χτυπήσει την διάκριση των υλομονιστών στο ον και τα συμπτώματα του όντος. Μην ξεχνάμε ότι η μεταφυσική θέλει να κάνει τα συμπτώματα/μορφές του όντος καινούργια όντα και να τους προσδώσει οντική ουσία για να υπάρχουν μόνα τους, όπως ο Μίκυ Μάους του Μπαγκμαν.
Για αυτό λέει «το ένα δεν είναι τίποτε άλλο πέρα από το ον άλλωστε, η ουσία κάθε όντος είναι ένα όχι συμπτωματικά, και το ίδιο ισχύει για κάθε τι που είναι κάτι». Η λέξη κλειδί είναι το «όχι συμπτωματικά». Ο Αριστοτέλης στο αρχαίο κείμενο λέει: ΟΥ ΚΑΤΑ ΣΥΜΒΕΒΗΚΟΣ.
Ο υλομομονιστής Επίκουρος έκανε διάκριση μεταξύ των «συμβεβηκότων» και των «συμπτωμάτων». Τα «συμβεβηκότα» είναι μόνιμες ιδιότητες των πραγμάτων και τα «συμπτώματα» είναι περιστασιακές ιδιότητες των πραγμάτων.

Με απλά λόγια ο Αριστοτέλης λέει:

Ερώτηση: Ο Μίκυ Μάους είναι «κάτι»;
Αριστοτέλης: Ναι Ο Μίκυ Μάους είναι «κάτι»

Ερώτηση: Γιατί ο Μίκυ Μάους είναι «κάτι»;
Απάντηση: Γιατί ο Μίκυ Μάους υπάγεται «όχι συμπτωματικά» στην κατηγορία του υπαρκτού όντος ΠΟΝΤΙΚΟΣ/ ΕΝΑΣ ΠΟΝΤΙΚΟΣ/ΩΝ ΠΟΝΤΙΚΟΣ.

Ερώτηση: Ο Μίκυ Μάους δεν είναι μορφή/σύμπτωμα πραγματικών υλοενεργειακών όντων;
Αριστοτέλης: Όχι ο Μίκυ Μάους υπάρχει πραγματικά (και «όχι συμπτωματικα») όσο ύπαρχει και ένας αληθινός ποντικός στον υπόνομο.

Ομοίως αν κάποιος δει στον ύπνο του τον νεκρό πατέρα του ή τον Ιησού, δέχεται αμέσως ότι τον επισκέφτηκε στον ύπνο του ο αντικειμενικά υπαρκτός Ιησούς ή ο αντικειμενικά υπαρκτός νεκρός πατέρας του οι οποίοι κατοικούν στο υπερπέραν όπως ο Ντόναλντ Ντάκ κατοικεί στην αντικειμενικά υπαρκτή Λιμνούπολη.
Η Αριστότελεια μεταφυσική χαρίζει αντικειμενική ύπαρξη σε κάθε όντότητα που έχει μορφή (γενικά υπαρκτού) όντος. Αν ζωγραφίσετε ένα περιστέρι, αυτό υπάρχει στον κόσμο των Ιδεών όσο υπάρχουν και τα περιστέρια στο Σύνταγμα. Αυτό σημαίνει το «όχι συμπτωματικά» του Αριστοτέλη.
Επίσης υπάρχει καθετί που θα γεννήσει η φαντασία κάποιου όπως οι Ελ από τον Σείριο του Λιακόπουλου, οι καλλικάτζαροι, οι θεοί του Ολύμπου, οι νύμφες, οι Σάτυροι, ο Μπομπ Σφουγγαράκης κτλ κτλ

ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ ΒΙΒΛΙΟ Γ

Τόσα λοιπόν είναι τα μέρη της φιλοσοφίας όσα ακριβώς είναι και τα είδη της ουσίας, κατά συνέπεια, πρέπει οπωσδήποτε να υπάρχει σχετικώς με αυτά κάποια πρώτη φιλοσοφία και κάποια άλλη που ακολουθεί. Διότι το ον εμπίπτει απ’ ευθείας σε γένη, γι’ αυτό και οι επιστήμες καταγίνονται με τα γένη. Ο φιλόσοφος, λοιπόν, είναι όπως ο λεγόμενος μαθηματικός, καθότι και τα μαθηματικά έχουν μέρη και υπάρχει μια πρώτη και μια δεύτερη επιστήμη και άλλες που ακολουθούν στο πεδίο αυτο .

Επειδή η ανοησία του «όχι συμπτωματικά» που είπε παραπάνω ο Αριστοτέλης δεν στέκει με τίποτα, ξανά το γνωστό κόλπο του μπλεξίματος των εννοιών, τώρα μπλέκει ΟΥΣΙΑ, ΕΙΔΗ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ, ΓΕΝΗ, ΕΠΙΣΤΗΜΗ. Και φυσικά τα αγαπημένα των ιδελιστών μαθηματικά.

Προσπαθώντας να ανιχνεύσω κάποιο υλομονιστικό διαμάντι στο παραπάνω μεταφυσικό οικοδόμημα, αυτό που βλέπω κρυμμένο στα λόγια του Αριστοτέλη είναι τα εξής:

1) Τα σχήματα και οι αριθμοί είναι μορφές/είδη του εν/όντος/ουσίας.
2) Θα μπορούσαμε να μελετήσουμε τα σχήματα μέσω της αφηρημένης σκέψης και να φτιάξουμε μια επιστήμη, π.χ την Γεωμετρία και για τους αριθμούς π.χ την Αριθμητική ή την Τριγωνομετρία.
3) Με λογικές αφαιρέσεις και συνδυασμούς θα οικοδομήσουμε με θεωρήματα και αποδείξεις ένα τελείως αφηρημένο και καθαρό επιστημονικό μαθηματικό κλάδο.
4) Επειδή όμως οι αριθμοί και τα σχήματα από τα οποία εκκινήσαμε την μελέτη μας ανήκουν στο εν/ον/ουσία, ότι και να παράγει ο εγκέφαλος μας με τους νευρώνες του θα ανήκει ομοίως στο εν/ον/ουσία.
5) Αυτή είναι και η εξήγηση γιατί τα μαθηματικά εξηγούν τόσο καλά την αντικειμενικά υπάρκτή υλοενεργειακή πραγματικότητα. Να γιατί ο Ζυλιά βρήκε τα σύνολα Ζυλιά και τα μαθηματικά τα οποία μετέπειτα αποδόθηκαν στις φράκταλ δομές που υπάρχουν παντού, ή γιατί η συνάρτηση βήτα του Euler χρησιμοποιείται για την περιγραφή των δυνάμεων στα υποατομικά σωματίδια. Ο Ζυλιά και ο Euler δεν είχαν πρόσβαση σε κάποιο κόσμο μαγικό των ιδεών αλλά περιέγραψαν την ίδια αντικειμενικά υπαρκτή πραγματικότητα που περιέγραφαν οι αριθμοί και τα σχήματα από τα οποία ξεκίνησαν τις παραδοχές τους.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: