Αριστοτέλους “Μετά τα φυσικά” – 8

September 4, 2007 at 3:48 pm (Uncategorized) ()

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ – ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ -ΒΙΒΛΙΟ Γ’ συνέχεια:

Επειδή, λοιπόν, μιας επιστήμης είναι έργο να μελετήσει τα αντίθετα, στο δε ένα αντιτίθεται το πλήθος — και μιας να μελετήσει την άρνηση και τη στέρηση επειδή και στις δύο περιπτώσεις μελετάται το ένα στο οποίο αναφέρεται η άρνηση ή η κατάφαση, αφού λέμε είτε ότι αυτό δεν υπάρχει, είτε ότι δεν υπάρχει σε κάποιο συγκεκριμένο γένος στην τελευταία όμως αυτή περίπτωση η διαφορά είναι παρούσα πέρα και πάνω από αυτό που υπονοείται στην άρνηση, διότι η άρνηση του σημαίνει απουσία, ενώ στη στέρηση προϋποτίθεται και κάποια υποκείμενη φύση ως προς την οποία νοείται η στέρηση. Στο ένα τώρα αντιτίθεται το πλήθος —κατά συνέπεια και τα αντίθετα που αναφέραμε προηγουμένως, το διαφορετικό και το ανόμοιο και το άνισο και όσα άλλα απορρέουν ή από αυτά ή από το πλήθος και το ένα, της επιστήμης που αναφέρθηκε είναι έργο να τα γνωρίζει. Ένα από αυτά είναι και η εναντιότητα, διότι η εναντιότητα είναι κάποια διαφορά και η διαφορά κάποια ετερότητα. Ώστε, αφού το ένα έχει πολλές σημασίες και αυτά θα έχουν πολλές σημασίες, μιας επιστήμης όμως είναι έργο να τα γνωρίζει όλα διότι οι όροι δεν ανήκουν σε μιαν άλλη επιστήμη, αν έχουν πολλές σημασίες, αλλά αν είτε δεν αναφέρονται κατά ένα και μοναδικό τρόπο είτε δεν αναφέρονται σε ένα και μοναδικό πράγμα. Επειδή όμως όλα τα πράγματα αναφέρονται στο πρωταρχικό, όπως για παράδειγμα όσα λέγονται ένα αναφορικά προς το πρώτο ένα, το ίδιο πρέπει να πούμε ότι συμβαίνει και με το ταυτόσημο και το διαφορετικό και τα ενάντια. Έτσι, αφού πρώτα διακρίνουμε με πόσες σημασίες λέγεται καθένα, θα πρέπει, αναφορικά προς το πρώτο σε κάθε κατηγορία, να εξηγήσουμε πώς λέγονται αναφορικά προς εκείνο, διότι άλλα θα λέγονται έτσι επειδή το έχουν, άλλα επειδή το δημιουργούν και άλλα με άλλους παρόμοιους τρόπους. Είναι, λοιπόν, φανερό [αυτό που αναφέρθηκε στις απορίες] ότι μιας επιστήμης είναι έργο να μιλήσει γι’ αυτά και την ουσία (αυτό εξ άλλου ήταν ένα από τα προβλήματα στα απορήματα) και είναι ίδιον του φιλοσόφου να μπορεί να μελετά τα πάντα, διότι αν δεν είναι του φιλοσόφου, ποιος θα είναι αυτός που θα ερευνήσει αν Σωκράτης και καθισμένος Σωκράτης είναι ταυτόσημο ή αν το ένα είναι ενάντιο σε άλλο ή ποιο είναι το ενάντιο ή με πόσες σημασίες λέγεται;

Από όλο το παραπάνω κείμενο η πιο σημαντική φράση είναι η εξής:
διότι η εναντιότητα είναι κάποια διαφορά και η διαφορά κάποια ετερότητα
Οι ιδεαλιστές θεμελιώνουν τον κόσμο των ιδεών επάνω στην “διαφορά” ιδεών και συνήθους υλοενέργειας. Αν δεν υπάρχει αυτή η διαφορά, αν π.χ οι ιδέες-μορφές προέρχονται από επιγέννεση υλοενεργειακών φαινομένων
και δεν είναι διακριτές οντότητες τότε ο ιδεαλισμός γκρεμίζεται.
Πρέπει με κάθε τρόπο λοιπόν ο Αριστοτέλης να φτιάξει την έννοια της διαφοράς, όσο πιο αφηρημένη, όσο πιο ακατανόητη και όσο πιο δογματική γίνεται. Φυσικά το ΕΝ ΤΟ ΠΑΝ, δεν τίθεται καν προς συζήτηση. το ΕΝ ΤΟ ΠΑΝ, οι ιδεαλιστές το αποφεύγουν.

Προσέξτε πονηριά εδώ, ξεκινάει με την φράση: Επειδή όμως όλα τα πράγματα αναφέρονται στο πρωταρχικό, όπως για παράδειγμα όσα λέγονται ένα αναφορικά προς το πρώτο ένα, το ίδιο πρέπει να πούμε ότι συμβαίνει και με το ταυτόσημο και το διαφορετικό και τα ενάντια

η φράση αυτή είναι μονιστικά σωστή και οντολογικά πλήρης. Υποπτευόμαστε ότι ο Αριστοτέλης θα συνεχίσει με μια επίσης σωστή φράση συνεπής με αυτή που μόλις είπε.
Αλλά καταλήγει: μιας επιστήμης είναι έργο να μιλήσει γι’ αυτά και την ουσία και είναι ίδιον του φιλοσόφου να μπορεί να μελετά τα πάντα, διότι αν δεν είναι του φιλοσόφου, ποιος θα είναι αυτός που θα ερευνήσει αν Σωκράτης και καθισμένος Σωκράτης είναι ταυτόσημο ή αν το ένα είναι ενάντιο σε άλλο ή ποιο είναι το ενάντιο ή με πόσες σημασίες λέγεται;

Ξεκίνησε με μια γενικά σωστή φράση για να καταλήξει ότι έργο της μεταφυσικής είναι να ερευνά αν ο Σωκράτης και ο καθισμένος σωκράτης είναι ταυτόσημο;

Αυτό θυμίζει τους αστρολόγους οι οποίοι δείχνουν ότι κάνουν δυνατούς υπολογισμούς, τριγωνομετρίες και γεωμετρία για να καταλήξουν ότι η Σούλα η κομμώτρια θα έχει προβλήματα στα αισθηματικά σήμερα. Τέτοια “επιστήμη” είναι η μεταφυσική, εξετάζει αν ο Σωκράτης όρθιος και Σωκράτης καθισμένος είναι ταυτόσημος. Και αυτό θα το στοιχειοθετήσει με τα υπαρκτά γεωμετρικά σχήματα, τους αριθμούς και τις λοιπές πυθαγόρειες διδαχές, θα εφεύρει ολόκληρο κόσμο ιδεών, θα εφεύρει όλήκληρη της “λογική” του ιδεαλισμού (επαγωγή, αποκλειόμενος τρίτος), θα εξαφανίσει όλα τα έργα των υλομονιστών γιατί για να πιαστούν από τέτοια λογικά παιχνιδάκια οι κατσικοκλεφτες Σαούλ μετέπειτα και να σου πουν: Εν αρχή ην ο Λόγος, αφού ο Σωκράτης καθιστός και ο Σωκράτης όρθιος δεν είναι ταυτόσημο άρα ο Θεός ήν προς τον Λόγο και ο Λόγος προς τον Θεό.

Αλλά έχε χάρη που δεν έχουμε το εργο ΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΝΩΝ του Δημόκριτου, έχε χάρη που δεν έχουμε την ΚΑΝΟΝΙΚΗ του Επίκουρου για να έχουμε και καμμιά άλλη εκδοχή της λογικής διαθέσιμη και πρέπει να ασχολούμαστε με τον καθιστό Σωκράτη και με τον υπαρκτό Μίκυ Μάους.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ, ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ, συνέχεια

Το ίδιο συμβαίνει και στις άλλες ανάλογες περιπτώσεις. Αφού λοιπόν αυτά από τη φύση τους είναι παθήματα του ενός ως ενός και του όντος ως όντος, και όχι ως αριθμών ή γραμμών ή φωτιάς, είναι προφανές ότι σε εκείνη την επιστήμη ανήκει να γνωρίσει και τι είναι αυτά και τις συμπτωματικές ιδιότητες τους. Αυτοί λοιπόν που τις εξετάζουν δεν κάνουν λάθος επειδή δεν φιλοσοφούν, αλλά επειδή προηγείται η ουσία, για την οποία δεν έχουν την παραμικρή ιδέα. Διότι, όπως ακριβώς και για τον αριθμό ως αριθμό υπάρχουν ιδιαίτερα παθήματα (όπως το περιττό και το άρτιο, συμμετρία και ισότητα, περίσσευμα και έλλειψη), και αυτά ανήκουν στους αριθμούς και καθ’ εαυτούς και ως προς τη σχέση του ενός προς τον άλλο (το ίδιο αντίστοιχα και για το στερεό και το ακίνητο και το κινητό και το χωρίς βάρος και αυτό που έχει βάρος υπάρχουν άλλα ιδιαίτερα παθήματα), έτσι και για το ον ως ον υπάρχουν μερικά ιδιαίτερα παθήματα και σχετικά με αυτά πρέπει ο φιλόσοφος να ερευνήσει την αλήθεια.

  Εδώ σοβαρεύουν τα πράγματα. Ο Αριστοτέλης ορίζει ως αντικείμενο της μεταφυσικής το ΟΝ ΩΣ ΟΝ. Γιατί όμως όχι το ΟΝ απλώς αλλά το ΟΝ ΩΣ ΟΝ;
Επειδή του είναι αδύνατο να προσδιορίσει τον ΟΝ (αφού ξεκινάει με στρεβλές μη-υλικές βάσεις για να μελετήσει το ΟΝ που είναι υλοενέργεια)
πρέπει να κάνει αναγωγή σε κάτι άλλο. ΤΟ ΟΝ ΩΣ ΟΝ είναι ιδεαλιστική σωκρατοπλατωνική πατέντα για να αναχθεί η ΟΝΤΟ-ΛΟΓΙΑ σε ΘΕΟ-ΛΟΓΙΑ, μυστικισμό και μεταφυσική.
Πονηρά λέει ότι δεν είναι αντι-φιλοσοφικό να ψάχνουν γενικά αλλά είναι αντιφιλοσοφικό να μην ψάχνουν την ουσία όπως την αντιλαμβάνεται αυτός. Γιατί ξέρει πως αν δεκτεί ότι τα άτομα της υλοενέργειας είναι η ενιστική υλοενεργειακή ουσία, δεν υπάρχει χώρος για ΟΝΤΩΣ ΟΝ, ούτε για μεταφυσική ούτε για μυστικισμό. Και δεν λείπουν τα απαραίτητα μαθηματικά βουντού για να επικυρώσουν τις μεταφυσικές αυθαιρεσίες.

Φαίνετε τραγικά ξανά η επιστημονική φτώχεια του ιδεαλισμού από την μια και ο πλούτος των μονιστικών ιδεών από την άλλη:
Η άποψη των ατομικών ότι το για το πλήρες και το κενό (και ειδικά για το υπαρκτό κενό) είναι τρομερά άβολη για ένα ιδεαλιστικό μυαλό. Που να φανταστεί ο Αριστοτέλης ότι μερικές χιλιάδες χρόνια μετά οι επιστήμονες συνεχιστές του Δημόκριτου θα κατέληγαν στο εξής:
http://www.physics4u.gr/news/2007/scnews2846.html
“Καθώς αποδεικνύεται, το κενό δεν είναι κενό – υπάρχει μια διαφορά μεταξύ του κενού και της ανυπαρξίας”

τρομερό! το υπαρκτό κενό διαφέρει από την ανυπαρξία; τι λέει ο άνθρωπος ρε Μπάγκμαν. Συνυπάρχει το κενό με το πλήρες όπως ακριβώς είπαν οι προ-κρομανικον υλομονιστές;
Αυτή είναι η διαφορά της υλομονιστικής προσέγγισης από την απλή μυστικιστική προσέγγιση.
Και ξεκίνησε με απλά πειράματα: γεμίζαν ένα αγγείο με τέφρα και μετά προσθέταν νερό. Η τέφρα αποροφούσε το νερό, γιατί όμως αναρωτιούνταν αν δεν υπήρχε κενό; και έψαχναν κάνοντας νοητικές αφαιρέσεις και πειράματα.
Από το αγγείο με την τέφρα μέχρι το Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων είναι νοητικά μισό βήμα.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ, ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ, συνέχεια

Και υπάρχουν ενδείξεις σχετικώς, διότι οι διαλεκτικοί και οι σοφιστές υποδύονται τον ίδιο ρόλο με τον φιλόσοφο, καθότι η σοφιστική είναι φαινομενική μόνο σοφία, και οι διαλεκτικοί εξετάζουν διαλεκτικά τα πάντα, και το ον είναι κοινό στα πάντα, είναι φανερό ωστόσο ότι εξετάζουν διαλεκτικά αυτά, επειδή αυτά είναι οικεία θέματα της φιλοσοφίας. Διότι η διαλεκτική και η σοφιστική στρέφονται γύρω από τα ίδια πράγματα με τη φιλοσοφία, αλλά αυτή διαφέρει από την πρώτη ως προς το είδος της απαιτούμενης ικανότητας και από τη δεύτερη ως προς την επιλογή τρόπου ζωής. Η διαλεκτική, λοιπόν, είναι μεθοδική ικανότητα κριτικής εξέτασης εκείνων για τα οποία η φιλοσοφία αποτελεί γνωστική ικανότητα, ενώ η σοφιστική είναι φαινομενική και όχι πραγματική φιλοσοφία.

Το επόμενο που περιμένουμε από τον Αριστοτέλη είναι να αναλάβει εργολαβικά τον ρόλο του φιλοσόφου, ενώ όσοι τολμούν να φιλοσοφούν και να έχουν αντι-ιδεαλιστικές απόψεις ή έστω σκεπτικιστικές είναι σοφιστές και έχουν φαινομενική σοφία. Γελοία πραγματικά επιχειρήματα από κάποιον που πέταξε πριν ένα ΟΝΤΩΣ ΟΝ και το προσπέρασε βιαστικά σαν τον πολιτικάντη που λέει μια αερολογία της πλάκας.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ, ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ, συνέχεια

 Ακόμα, στην περίπτωση των εναντίων, η δεύτερη συστοιχία είναι στέρηση, και όλα ανάγονται στο ον και το μη ον, το ένα και το πλήθος, για παράδειγμα η στάση ανήκει στο ένα και η κίνηση στο πλήθος. Όλοι σχεδόν, εξ άλλου, συμφωνούν ότι τα όντα και η ουσία σύγκεινται από ενάντια- εν πάση περιπτώσει όλοι αναφέρουν ως αρχές ζεύγη αντιθέτων’ πράγματι, κάποιοι αναφέρουν το περιττό και το άρτιο, άλλοι το ζεστό και το κρύο, άλλοι το πέρας και το άπειρο, άλλοι τη φιλία και την έριδα. Αλλά και όλα τα άλλα φαίνονται να ανάγονται στο ένα και το πλήθος (εδώ ας θεωρήσουμε την αναγωγή ως δεδομένη), όλες δε οι αρχές, που αναφέρθηκαν από τους άλλους φιλοσόφους, εμπίπτουν στο σύνολο τους σε αυτά ως γένη τους.

Αφού ξεκαθάρισε ότι μόνο αυτός είναι φιλόσοφος και ψάχνει για την ουσία πρέπει να δείξει ότι όλη η φιλοσοφία πριν από αυτόν ήταν μια εισαγωγή για την Μεταφυσική. Για αυτό και αναφέρει απόψεις του Εμπεδοκλή, του Παρμενίδη και διαφόρων φιλοσόφων. Λέει ότι μόνος αυτός έχει δει ότι οι πολλαπλότητες που εισηγούνται οι φιλόσοφοι είναι όψεις της ανάγονται σε “γένη”. Άλλος ένας μεταφυσικός όρος, μετά τις ουσίες, τα παθήματα, τους αριθμούς και το όντως ον. Κεντάει προσεκτικά την αντιμονιστική άποψη, μπας και βρεθεί κανείς και διαβάσει σοβαρά το βιβλίο του για αυτό και εδώ δεν κάτι για τα άτομα. Είναι αρκετά πολύπλοκη η ατομική θεωρία και μπορεί κανείς να παραστρατήσει σε αντιμεταφυσικά μονοπάτια.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ, ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ, συνέχεια

Και από αυτά, λοιπόν, είναι φανερό ότι σε μία επιστήμη ανήκει να εξετάσει το ον ως ον, διότι τα πάντα ή είναι ενάντια ή προκύπτουν από ενάντια, και οι αρχές των εναντίων είναι το ένα και το πλήθος. Αυτά, λοιπόν, ανήκουν σε μία επιστήμη είτε λέγονται με μία σημασία είτε όχι, και κατά πάσα πιθανότητα αυτό είναι και η αλήθεια. Ωστόσο, ακόμα κι αν το ένα λέγεται με πολλές σημασίες, οι άλλες σημασίες αναφέρονται πάντα στην πρώτη, το ίδιο και τα ενάντια, και ακόμα κι αν το ον ή το ένα δεν είναι καθολικό και το ίδιο σε όλες τις περιπτώσεις ή δεν μπορεί να χωριστεί από τις ατομικές περιπτώσεις, πράγμα που πιθανώς δεν συμβαίνει ούτε και στην πραγματικότητα, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις είναι επειδή αποτελεί κοινή αναφορά και σε άλλες επειδή υπάρχει σειρά διαδοχής.

Εδώ μάλλον είμαστε μπροστά σε ένα υλομονιστικό διαμάντι. Το δεύτερο μισό της παραγράφου πρέπει να είναι αντιγραφή από κάποιο εισαγωγικό βιβλίο στην ατομική θεωρία του Δημόκριτου. Ενισχυτικό της άποψης μου είναι ότι στο πρωτότυπο της φράσης: το ένα δεν είναι καθολικό και το ίδιο σε όλες τις περιπτώσεις ή δεν μπορεί να χωριστεί από τις ατομικές περιπτώσεις δεν χρησιμοποιεί κανένα όρο “ά-τομον” ή “ά-τομος”, λέει:
ΚΑΙ ΕΙ ΜΗ ΕΣΤΙ ΤΟΝ ΟΝ Ή ΤΟ ΕΝ ΚΑΘΟΛΟΥ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟ ΚΑΙ ΕΠΙ ΠΑΝΤΩΝ Ή ΧΩΡΙΣΤΟΝ.
Η ατομική θεωρία σαφώς είναι πιο πλήρης απάντηση στο ΟΝ του Παρμενίδη που είναι ενιαίο και αδιάχώριστο, πλήρες και αμερές, αγεννητο και αθάνατο. Δεν έχει μέρη αλλά αλλά είναι παντού την ουσία του. Πως γίνεται αυτό; φυσικά με τα άτομα, τα οποία είναι δομικοί λίθοι του όντος και μεταφέρουν το αντικειμενικά υπαρκτό ον χωρίς να χάνονται, να γεννώνται ή να καταστρεφόνται. Για πρώτη προσέγγιση, για πρώτη εκλέπτυνση είναι τρομερή σύλληψη.
Πονηρά ο Αριστοτέλης κράταει την επιστημονικότητα της ατομικής απάντησης, για να την παρακάμψει, εφευρίσκοντας μη-υλοενεργειακές οντότητες/ουσίες/μορφές κτλ κτλ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ, ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ, συνέχεια

Για τον λόγο αυτό δεν ανήκει στον γεωμέτρη να εξετάσει τι είναι ενάντιο ή τέλειο ή ον ή ένα ή ταυτόσημο ίδιο ή διαφορετικό, αλλά μόνο εξ υποθέσεως. Είναι, λοιπόν, φανερό ότι είναι έργο μιας επιστήμης να εξετάσει το ον ως ον και όσα ανήκουν σε αυτό ως ον, και ότι η ίδια επιστήμη εξετάζει οχι μόνο τις ουσίες, αλλά και όσα ανήκουν σε αυτές, τόσο αυτά που αναφέραμε παραπάνω όσο και το πρωτύτερο και υστερότερο, το γένος και το είδος, το όλο και το μέρος και τα άλλα παρόμοια.

Κλασσικά κάνει δύο βήματα πίσω μιλώντας για ουσίες και όσα ανήκουν σε αυτές, γένη και είδη και άλλες ιδεαλιστικές μεταφυσικές πατέντες.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: