Αριστοτέλους “Μετά τα φυσικά” – 19

November 13, 2007 at 7:51 pm (ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗΣ) ()

ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ – ΒΙΒΛΙΟ Δ’ – ΣΥΝΕΧΕΙΑ

Παράθεση:
Αρχή καλείται, αφενός το σημείο του πράγματος από το οποίο μπορεί κάποιος να ξεκινήσει το πρώτον, όπως, για παράδειγμα, στο μήκος και στον δρόμο στη μια άκρη υπάρχει αυτή η αρχή και στην απέναντι η άλλη αφετέρου το σημείο απ’ όπου κάθε πράγμα μπορεί να γίνει με τον καλύτερο τρόπο, για παράδειγμα ακόμα και στη μάθηση πρέπει μερικές φορές να ξεκινάμε όχι από το πρώτο σημείο και από την αρχή του θέματος, αλλά από όπου θα μπορούσαμε να μάθουμε πολύ ευκολότερα. Επίσης, το σημείο από το οποίο ένα πράγμα αρχίζει να γίνεται και το οποίο ενυπάρχει στο πράγμα, όπως η καρίνα ενός πλοίου και το θεμέλιο μιας οικίας, και στα έμβια όντα μερικοί θεωρούν ότι τέτοιας φύσης είναι η καρδιά, άλλοι ο εγκέφαλος και άλλοι ο,τιδήποτε άλλο.

Άλλη μια περίπτωση όπου ο Αριστοτέλης συγχέει τις φυσικές με τις μεταφορικές σημασίες των λέξεων: Τα θεμέλια ενός σπιτιού δεν είναι ΑΡΧΗ του σπιτιού, μπορεί να βρίσκεται στην «αρχή» της κατασκευής του σπιτιού, μπορεί να ενυπάρχει στο πράγμα αλλά δεν είναι αρχή του πράγματος. Συγκρίνεται αυτά τα λεκτικά παιχνιδάκια με τις επιστημονικές σημασίες των λέξεων έτσι όπως τις χρησιμοποιούν οι ατομικοί φιλόσοφοι, λέξεις όπως ΑΝΤΙΚΟΠΗ, ΠΑΡΕΓΚΛΙΣΙΣ, ΤΡΟΠΗΙ, ΡΥΘΜΩΙ, ΙΔΕΑΙ, ΔΙΑΘΙΓΗΙ

ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ – ΒΙΒΛΙΟ Δ’ – ΣΥΝΕΧΕΙΑ

Παράθεση:
Ακόμα, το σημείο από το οποίο αρχίζει ένα πράγμα να γίνεται, και το οποίο δεν ενυπάρχει στο πράγμα, και από το οποίο αρχίζει εκ φύσεως η κίνηση και η μεταβολή, όπως το παιδί από τον πατέρα και τη μάνα και η διαμάχη από τα χλευαστικά λόγια. Αρχή είναι επίσης αυτό κατά την προαίρεση του οποίου κινούνται τα κινούμενα και μεταβάλλονται τα μεταβαλλόμενα, όπως οι άρχοντες στις πόλεις, οι δυνάστες, οι βασιλείς και οι τύραννοι λέγονται «αρχές», αλλά και οι τέχνες, κυρίως μάλιστα οι αρχιτεκτονικές. Ακόμα, το σημείο από το οποίο ένα πράγμα μπορεί το πρώτον να γνωσθεί λέγεται και αυτό αρχή του πράγματος, όπως των αποδείξεων οι υποθέσεις. Ισάριθμες σημασίες έχουν και τα αίτια, διότι όλα τα αίτια είναι αρχές. Το κοινό, λοιπόν, σε όλες τις αρχές είναι ότι αποτελούν το πρώτο σημείο από το οποίο ένα πράγμα είναι ή γίνεται ή γνωρίζεται. Από αυτές, τώρα, άλλες ενυπάρχουν στα πράγματα και άλλες βρίσκονται έξω από αυτά. . Γι’ αυτό η φύση ενός πράγματος είναι αρχή, όπως και το στοιχείο και η διάνοια και η βούληση και η ουσία και η τελική αιτία, διότι σε πολλές περιπτώσεις αρχή τόσο της γνώσης όσο και της κίνησης είναι το καλό και το ωραίο.

Οι μεταφυσικές-μυστικιστικές αρλούμπες συνεχίζονται: «Η φύση ενός πράγματος είναι η αρχή» λέει ο Αριστοτέλης, ενώ πριν έχει πει ότι η αρχή του σπιτιού είναι τα θεμέλια, ενώ η αρχή της πόλης είναι οι δυνάστες, πετάει ένα γενικό, άσχετο, αναπόδεικτο και αστήρικτο ρητό που μπορεί να σημαίνει τα πάντα και τίποτα. Θα μπορούσε σε ένα μη-ιδεαλιστικό κείμενο το ρητό αυτό να είναι ένα καθαρό πόρισμα φυσικού φιλοσόφου, με την διαφορά ότι ο φυσικός φιλόσοφος εκατό σελίδες πριν θα μιλούσε για υλοενεργειακές αλληλεπιδράσεις.
Το καθαρά ιδεαλιστικό και δογματικά μυστικιστικό έρχεται αμέσως: «όπως και το στοιχείο και η διάνοια και η βούληση και η ουσία και η τελική αιτία, διότι σε πολλές περιπτώσεις αρχή τόσο της γνώσης όσο και της κίνησης είναι το καλό και το ωραίο.»
Τι σχέση έχει το καλό και το ωραίο με την μελέτη του Όντος; Πως προκύπτει η γνώση και η κίνηση έχουν αρχή και πως μπορεί ως ΑΡΧΗ της γνώσης και της κίνησης να είναι το καλό και το ωραίο, δηλαδή υποκειμενικές έννοιες. Με την μεταφυσική όλα είναι πιθανά.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: