51o Απόσπασμα: Ο Επίκουρος για την έννοια του “χρόνου”

February 25, 2008 at 5:52 pm (Αποσπάσματα Προσωκρατικών) ()

ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ: «ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΗΡΟΔΟΤΟΝ» 72-73

ΚΕΙΜΕΝΟ:

<Και μην και τόδε γε δει προσκατανοήσαι σφοδρώς. τον γαρ δη χρόνον ον ζητητέον ώσπερ και τα λοιπά, όσα εν υποκειμένω ζητούμεν ανάγοντες επί τας βλεπομένας παρ’ ημίν αυτοίς προλήψεις*, αλλ’ αυτό το ενάργημα*, καθ’ ο τον πολύν ή ολίγον χρόνον αναφωνούμεν, συγγενικώς τούτο περιφέροντες, αναλογιστεον. και ούτε διαλέκτους ως βελτίους μεταληπτέον, αλλ’ αυταίς ταίς υπαρχούσαις κατ’ αύτου χρηστέον, ούτε άλλο τι κατ’ αυτού κατηγορητέον, ως την αυτήν ουσίαν έχοντος τω ιδιώματι τούτω και γαρ τούτο ποιούσι τίνες—, αλλά μόνον ω σνμπλέκομεν το ίδιον τούτο και παραμετρούμεν, μάλιστα επιλογιστέον. και γαρ τούτο ούκ αποδείξεως προσδείται αλλ’ επιλογισμού, οτι ταις ημέραις και ταις νύξι συμπλέ­κομεν και τοις τούτων μέρεσιν, ωσαύτως δε και τοις πάθεσι και ταις απαθείαις, και κινήσεσι και στάσεσιν, ιδιόν τι σύμπτωμα* περί ταύτα πάλιν αυτό τούτο εννοούντες, καθ’ ο χρόνον ονομάζομεν. (φησί δε τουτο και εν τη δευτέρα Περί φύσεως* και εν τη Μεγάλη επιτομή*.)

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

Επιπλέον, όμως, πρέπει, και αυτό το ζήτημα προσεκτι­κά να κατανοήσουμε. Γιατί τον χρόνο δεν πρέπει να τον ερευνήσουμε όπως τα άλλα ζητήματα, όσα ερευνούμε σε υποκειμενικές έννοιες, ανάγοντας τον σε έννοιες που έχουν σχηματισθεί από πριν αλλά να τον συσχετίσουμε περισσό­τερο με την ενάργεια που μας κάνει να μιλάμε για μικρή ή μεγάλη χρονική διάρκεια, αφού ανάγουμε στην ίδια έννοια τις δύο καταστάσεις. Ούτε να χρησιμοποιήσουμε όρους λαϊκούς ως καλύτερους αλλά να χρησιμοποιούμε τις λέξεις που υπάρχουν, ούτε να του αποδίδουμε άλλα γνωρίσματα σαν να έχει την ίδια ουσία με αυτή που περιέχεται στην κυριολεκτική σημασία του όρου χρόνος (γιατί αυτό κάνουν μερικοί). Πολύ περισσότερο πρέπει να σκεφτούμε με τι συνδέουμε την ιδιότητα αυτή και με τι την μετρούμε. Γιατί και αυτό δεν έχει ανάγκη πρόσθετης απόδειξης αλλά λίγης σκέψης, επειδή συνδέουμε τις ημέρες και τις νύχτες και τις υποδιαιρέσεις τους (με την έννοια του χρόνου), κατά τον ίδιο τρόπο δε και με τα συναισθήματα και με την ηρεμία της ψυχής και με τις κινήσεις και τις στάσεις, αφού παρατηρούμε σε αυτά πάλι το ίδιο σύμπτωμα (χαρακτηριστικό) σύμφωνα με το οποίο μιλάμε για χρόνο. [ Τούτο δε το αναφέρει, και στο δεύτερο βιβλίο (του έργου του) «Περί Φύσεως» και στη «Μεγάλη Επίτομη».]

* Πρόληψη, Ενάργημα, Σύμπτωμα: Όροι της Επικούρειας Φιλοσοφίας που χωρίς αυτούς δεν είναι κατανοητό το απόσπασμα. Ουσιαστικά για τον Επίκουρο, ο “χρόνος” είναι “σύμπτωμα” του όντος (δηλαδή των ατόμων και του κενού), ή καλύτερα σύμφωνα με τον σχολιαστή του Κάκτου, “σύμπτωμα συμπτωμάτων” του όντος. Δεν έχει δική του, αυτόνομη, ύπαρξη ή ουσία και δεν νοείται χωρίς την ύλη! Στις προηγούμενες παραγράφους αναλύεται αρκετά καλά από τον Επίκουρο, η έννοια του “συμπτώματος” και του “συμβεβηκότος”.

* “Περί Φύσεως” και “Μεγάλη Επιτομή”: Χαμένα έργα του μεγάλου ορθολογιστή, υλιστή φιλόσοφου και επιστήμονα, Επίκουρου. Μόνο το “Περι Φύσεως” αποτελούνταν από 36 τόμους! Χάθηκαν όλα μαζί με τα υπόλοιπα έργα των υλιστών και ορθολογιστών της αρχαιότητας και σώθηκαν η “Ατλαντίδα” και το “Συμπόσιο”.

Η “Επιστολή προς Επίκουρον” είναι επιτομή του έργου “Περί Φύσεως” και διατίθεται από τις εκδόσεις Κάκτος με τα άπαντα του Επίκουρου.

Permalink Leave a Comment

50ο Απόσπασμα: “Ο τρόμος τους έκανε να πιστεύουν στους θεούς”

February 24, 2008 at 5:43 pm (Αποσπάσματα Προσωκρατικών) ()

ΚΕΙΜΕΝΟ:

ΣΕΞΤΟΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ, Προς μαθηματι­κούς, IX 24. εισί δε οι από των γιγνομένων κατά τον κόσμον παραδόξων υπονοήσαντες εις έννοιαν ημάς εληλυθέναι θεών, άφ’ ης φαίνεται είναι δόξης και ο Δημόκριτος. ορώντες γάρ, φησί, τα εν τοις μετεώροις παθήματα οι παλαιοί των ανθρώπων καθάπερ βροντάς και αστραπάς κεραυνούς τε και άστρων συνόδους ηλίου τε και σελήνης εκλείψεις εδειματούντο θεούς οιόμενοι τούτων αιτίους είναι.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:
Μερικοί έχουν υποθέσει ότι φθάσαμε στην έννοια του θεού εξαιτίας των παράδοξων γεγονότων που συμβαίνουν στον κόσμο: γνώμη που φαίνε­ται να συμμερίζεται και ο Δημόκριτος. Καθώς έβλεπαν, λέει αυτός, οι παλιοί τα γεγονότα που συμβαίνουν στο θέατρο του ουρανού, π.χ. τις βροντές, τις αστραπές, τους κεραυνούς, τις συζυγίες των άστρων και τις εκλείψεις του ήλιου και της σελήνης, ο τρόμος τους τους έκανε να θεω­ρήσουν υπαίτιους τους θεούς.

ΚΕΙΜΕΝΟ:

CICERO, Academica priora, II 37, 121. ecce tibi e transverso Lampsacenus Strato, qui det isti deo immunitatem (magni quidem numeris; sed cum sacerdo-tes deorum vacationem habeant, quanto est aequius habere ipsos deos): negat opera deorum se uti ad fabricandum mundum, quaecumque sint docet omnia esse effecta natura, nee ut ille qui asperis et levibus et hamatis uncinatisque corporibus concreta haec esse dicat interiecto inani: somnia censet haec esse Democriti non docentis sed optantis. ipse [Strato] autem singulas mundi partes persequens, quidquid aut sit aut fiat, naturalibus fieri aut factum esse docet ponderibus et motibus.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

Μα να πως έρχεται να σε βγάλει από το δρόμο ο Στράτων ο Λαμψακηνός απαλλάσσοντας τον θεό σου (από ένα μεγάλο, σίγουρα, καθήκον αφού όμως οι ιερείς των θεών έχουν απαλλαχτεί, είναι πολύ πιο δικαιο­λογημένο να έχουν απαλλαχτεί και οι θεοί): ισχυρίζεται ότι δεν χρειάζεται καθόλου η εργασία των θεών για την οικοδόμηση του κόσμου, και διδάσκει ότι όλα τα πράγ­ματα είναι έργο της φύσης. Και όχι βέβαια σαν εκείνον [τον Δημόκριτο] που ισχυρίζεται ότι αυτά είναι συμπήξεις σωμάτων ανωμάλων και ομαλών, καμπυλωμένων και αγκιστρωτών, με ανάμεσα τους το κενό: αυτά τα θεωρεί όνειρα του Δημοκρίτου, που δεν δίδασκε αλλά επέλεγε ότι του άρεσε περισσότερο. Αυτός όμως [ο Στράτων], εξετάζοντας χωριστά το κάθε τμήμα του κόσμου, βεβαιώνει ότι όλα όσα υπάρχουν ή γίνονται, υπάρχουν ή έγιναν από φυσικές αιτίες: τα βάρη και τις κινήσεις.

ΚΕΙΜΕΝΟ:

Αυτόθι, 17, 55. dein confugis ad physicos eos, qui maxime in Academia inridentur, a quibus ne tu quidem iam te abstinebis, et ais Democritum dicere innumerabiles esse mundos et quidem sic quosdam inter esse non solum similes, sed undique perfecte et absolute ita pares, ut inter eos nihil prorsus intersit [et eo quidem innumerabiles], itemque homines.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

Ύστερα ζητάς καταφύγιο σ’ εκείνους τους φυσικούς, που τόσο τους χλευάζει η Ακαδημία, και, για να μην απομακρυνθείς πια απ’ αυτούς, βεβαιώνεις κι εσύ ότι κατά τον Δημόκριτο υπάρχουν αναρίθμητοι κόσμοι, από τους οποίους μερικοί όχι μόνον είναι όμοιοι, αλλά τόσο τέλεια και απόλυτα ίδιοι σ’ όλα τους τα μέρη, που δεν παρουσιάζουν καμιά διαφορά [και έτσι είναι ανα­ρίθμητοι]· το ίδιο, λες, συμβαίνει και στους ανθρώπους.

Permalink Leave a Comment

SCI-LINKS 23/2/2008

February 23, 2008 at 9:40 am (SCI-LINKS) ()

Εκατοντάδες πλανήτες σαν τη Γη στον Γαλαξία

http://www.physics4u.gr/news/2008/scnews3224.html

Μποζόνιο Higgs

http://www.physics4u.gr/articles/2008/Higgs.html

Brain blanket boosts mind control

http://technology.newscientist.com/article/dn13332-brain-blanket-boosts-mind-control.html

Scientist postulates 4 aspects of ‘humaniqueness’ differentiating human and animal cognition

http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-02/hu-spf021408.php

Study identifies new patterns of brain activation used in forming long-term memories

http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-02/nyu-sin021908.php

Scientists Measure What It Takes to Push a Single Atom

http://www.nytimes.com/2008/02/22/science/22atom.html?_r=1&oref=slogin

Astronomers discover largest dark matter structures, spanning 270M light-years

http://www.scienceblog.com/cms/astronomers-discover-largest-dark-matter-structures-spanning-270m-light-years-15537.html

Permalink Leave a Comment

E-βιβλιοθήκη-Αφιέρωμα: Η λησμονημένη επιστημονική επάνασταση της αρχαιότητας

February 22, 2008 at 8:43 pm (ΔΙΑΦΟΡΑ) ()

Στο σημερινό ένθετο e-βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας (22/2/2008) υπάρχει πολυσέλιδο αφιέρωμα για τα νέα βιβλία σχετικά με την επιστημονική επανάσταση της αρχαιότητας:

Ο ΚΩΔΙΚΑΣ ΤΟΥ ΑΡΧΙΜΗΔΗ των REVIEL NETZ, WILLIAM NOEL εκδ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ τουG.E.R LLOYD, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

Η ΕΚΘΡΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΓΗΣ του καθηγητή αστροφυσικού ΣΤΡΑΤΟ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ

Ακολουθεί απόσπασμα από συνέντευξη του κ. ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ στο περιοδικό:

Ποιος άραγε είναι πε­ρισσότερο αρμόδιος να μιλήσει για την επιστήμη της αρχαιότη­τας, ένας ιστορικός χω­ρίς επιστημονική παι­δεία ή ένας ανιστόρη­τος φυσικός επιστήμο­νας;

θέσαμε τα ερωτήματα μας στον αστροφυσικό Στράτο Θεοδοσίου, αναπληρωτή κα­θηγητή στο τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και συγγραφέα (συνήθως μαζί με τον Μάνο Δανέζη) πολλών αξιόλογων βιβλίων, στα οποία πρωταγωνιστικό κύριοι εισηγητές του ήταν οι Πυθαγόρειοι και ο Αρίσταρχος ο Σάμιος ήδη από τον 3ο π.Χ. αιώνα και όχι βέβαια οι νεότεροι Δυτικοί αστρονόμοι. Ωστόσο, το κοσμολογικό πρόβλημα δεν είναι ακόμα λυμένο. Η σύγκρουση κο­σμολογικών ιδεών συνεχίζε­ται μέχρι σήμερα και οι βα­σικές αστρονομικές μας γνώ­σεις, καθώς και οτι θεμελια­κές γνώσεις μας της σύγχρο­νης Φυσικής βασίζονται στις απόψεις των ανεπανάλη­πτων προσωκρατικών φιλο­σόφων, η επιστημονική σκέ­ψη των οποίων είναι ζώντα ρόλο έχει η ιστορία των επι­στημονικών ιδεών.

Μεγάλο μέρος του βι­βλίου σας Η εκθρόνιση της Γης επικεντρώνεται στην ε­ξέλιξη των κοομολογικών και αστρονομικών αντιλή­ψεων των αρχαίων Ελλή­νων. Με βάση τα όσα γνω­ρίζουμε σήμερα, ύστερα α­πό 2 χιλιετίες εντατικών ε­ρευνών, πόσο έχει συμβά­λει η αρχαία ελληνική επι­στήμη στη διαμόρφωση της σύγχρονης επιστήμης;

«Η εκθρόνιση της Γης ου­σιαστικά παρουσιάζει τη δια­πάλη των δύο κύριων συστη­μάτων εξήγησης του Κό­σμου, του γεωκεντρικού και του ηλιοκεντρικού. Αυτή η διαπάλη αποτέλεσε μια επι­στημονική διαμάχη η οποία είχε, ταυτόχρονα, τεράστιες θρησκευτικές, κοινωνικές, φιλοσοφικές αλλά και πολι­τικές προεκτάσεις. Σήμερα βέβαια ακολουθούμε το ηλιοκεντρικό σύστημα, που νή μέχρι σήμερα».

Δεδομένων των πενι­χρών παρατηρησιακών μέ­σων που διέθεταν οι αστρο­νόμοι και οι κοσμολόγοι της ελληνιστικής περιόδου, πώς εξηγεί ένας σύγχρονος αστροφυσικός τον πλούτο και την ακρίβεια των Θεω­ρητικών κατακτήσεων της «αρχαίας» επιστήμης;

«Η ιστορία της αστρονο­μίας Θεωρεί -βάσει βέβαια των όσων γνωρίζουμε σήμε­ρα- ότι οι αστρονόμοτ και οι κοσμολόγοι της ελληνιστι­κής περιόδου διέθεταν πενι­χρά παρατηρησιακά μέσα. Ωστόσο και καλές παρατηρή­σεις έκαναν και προχώρησαν κατά πολύ τη θεωρητική έ­ρευνα. Οι καλές αστρικές παρατηρήσεις τους δείχνουν ότι είχαν κάποια υποβοηθη­τικά όργανα και ήξεραν να τα χρησιμοποιούν. Εκεί ό­μως που διέπρεψαν ήταν στις ενορατικές ή, αν προτι­μάτε, στις θεωρητικές κατά κτήσεις τους στο χώρο τόσο της αστρονομίας όσο και των άλλων θετικών επιστημών.

Συνέλαβαν την έννοια του απείρου και τη θεωρία της βιολογικής εξέλιξης (Αναξί­μανδρος), την αέναη μεταβο­λή των όντων και της ύλης (Ηράκλειτος), την απειρία των Κόσμων (Μητρόδωρος, Επί­κουρος), τη δομή του ατόμου (Λεύκιππος, Δημόκριτος), την επ’ άπειρον διαιρετότητα της ύλης (Αναξαγόρας)· καθώς και κοσμολογικά μοντέλα που μας οδηγούν ακόμα και σε σύγχρονες θεωρίες της αστρο­φυσικής, όπως η πληθωριστι­κή θεωρία».

Ο διάσημος Ιταλός ιστο­ρικός της επιστήμης Lucio Russo στο βιβλίο του Η Λη­σμονημένη επανάσταση υποστηρίζει, με πλήθος επι­χειρημάτων, την «αιρετική» άποψη ότι η νεότερη επιστή­μη δεν γεννήθηκε στη Λύση κατά τον 17ο αιώνα αλλά, α­ντίθετα, στη Μεγάλη Ελλά­δα των ελληνιστικών χρό­νων, τον 3ο αιώνα π.Χ. Αν αυτό αληθεύει, πώς εξηγεί­ται μια τόσο εξόφθαλμη πα­ραχάραξη της αλήθειας σχε­τικά με την ιστορία της επι­στήμης; Και γιατί εμείς οι Έλληνες την αποδεχόμαστε αδιαμαρτύρητα και την υιο­θετούμε επίσημα στα διδα­κτικά μας βιβλία;

«Όχι μόνο ο Lucio Russo αλλά και εμείς σε όλα τα βι­βλία μας υποστηρίζουμε ότι η πραγματική επανάσταση ιης επιστήμης δεν έγινε στη Δύ­ση κατά τον 17ο αιώνα, αλλά άρχισε στην Ιωνία τον 6ο αιώ­να π.Χ., τότε που διαχωρίστη­κε ο μύθος από τον λόγο, και ολοκληρώθηκε κατά τους ελ­ληνιστικούς χρόνους, τον 3ο αιώνα π.Χ. Αυτή η επανάστα­ση, όμως, δεν είχε συνέχεια ούτε από τη στρατοκρατική Ρώμη ούτε από το θεοκρατικό Βυζάντιο. Μη σας πω δε, ότι δεν είναι λησμονημένη επα­νάσταση, αλλά ότι “έπρεπε” να λησμονηθεί! Πώς αλλιώς θα καρπίονονταν τις επιστημο­νικές επιτεύξεις του αρχαίου ελληνικού πνεύματος οι λο­γοκλόποι και οι αντιγραφείς του; Στη Δύση, κατά τον 17ο αιώνα, έγινε απλώς μια ρήξη των λογίων προς τις ασφυκτι­κές απόψεις του αριστοτελισμού.

Μάλιστα, για να ακριβολο­γούμε, η πραγματική επανά­σταση στην επιστήμη και την τεχνολογία, όπως ακριβώς τις εννοούμε σήμερα, έγινε μόνο κατά τον 19ο αιώνα.

Όσον αφορά την παραχάραξη της αλήθειας, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι πρώτοι κα­θηγητές στο ελεύθερο ελλη­νικό κράτος ήταν εξ Εσπερίας ορμώμενοι. Αυτά σπούδασαν, αυτά δίδαξαν, αυτά έμαθαν οι επίγονοι και μαθητές τους και αυτά οι ίδιοι συνέχισαν να δι­δάσκουν. Σήμερα, τα πάντα έ­χουν αλλάξει και σε μας έ­γκειται να δείξουμε την αλή­θεια στην ιστορία της επιστή­μης και να περάσει αυτή η α­λήθεια στα διδακτικά μας βι­βλία. Από ποιους περιμένου­με να το κάνουν, από τους γεί­τονες μας;».

Γιατί όμως, κατά τη γνώ­μη σας, αυτή η μεγάλη ελ­ληνιστική επανάσταση στον χώρο των θετικών επιστημών δεν βρήκε ισάξιους συνεχι­στές στη Ρώμη, το Βυζάντιο και τον Μεσαιωνικό Δυτικό πολιτισμό; Κοντολογίς, για­τί χρειάστηκαν πάνω από2.000 χρόνια για να «ανακα­λύψουν» εκ νέου τις μεθοδο­λογικές αρχές και τις τεχνο­λογικές δυνατότητες της ελ­ληνιστικής επιστήμης;

«Είναι αδιαμφισβήτητο γε­γονός ότι η μεγάλη ελληνιστι­κή επανάσταση στο χώρο των θετικών επιστημών δεν βρήκε ισάξιους συνεχιστές στη Ρώ­μη, το Βυζάντιο και τον Με­σαιωνικό Δυτικό πολιτισμό για διάφορους λόγους. Το πρακτικό και στρατοκρατικό πνεύμα της Ρώμης δεν ενδια­φερόταν για τα επιτεύγματα της επιστήμης αλλά για βρα­χυπρόθεσμα τεχνικά αποτελέ­σματα,. Αυτό πάει να πει ότι α­πομακρύνθηκε από τη βασική έρευνα, που είναι ο αρωγός της τεχνολογίας. Το ίδιο λά­θος κάνει σήμερα η σύγχρονη Ελλάδα, αλλά ποιος ακούει…

Το Βυζάντιο, στην προσπά­θεια του ενιαίου θρησκευτικού δόγματος, εξαφάνισε τις Σχο­λές, τους ιδιοφυείς δασκάλους και τα ελεύθερα πνεύματα. Επόμενο ήταν η θετική γνώ­ση να λησμονηθεί, ενώ αντί­θετα άκμασαν οι θεολογικές σπουδές. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξαν και στιβαροί λόγιοι που κράτησαν αναμμέ­νη τη δάδα των θετικών επι­στημών -μια έρευνα που αυτή την περίοδο μας απασχολεί ι­διαίτερα.

Τέλος, ο Μεσαιωνικός Δυτι­κός πολιτισμός, απορροφημέ­νος και δοσμένος στην αριστο­τελική αυθεντία, δεν καλ­λιέργησε ούτε την αυτενέργεια ούτε την παραγωγική έρευνα. Έτσι, πέρασαν περίπου 20 αιώ­νες. .. Αλλά ευτυχώς οι αρχαί­οι Έλληνες ήταν πάλι εκεί. Οι Δυτικοί γνώρισαν, κυρίως από τις αραβικές μεταφράσεις τους, την αρχαιοελληνική ε­πιστημονική σκέψη και μ’ αυ­τήν ως αφετηρία θεμελίωσαν ότι σήμερα αποκαλούμε “ευ­ρωπαϊκό” πολιτισμό».

Permalink Leave a Comment

Και ο Αναξίμανδρος προέβλεψε σεισμό

February 20, 2008 at 7:31 am (ΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΑΡ) ()

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_834619_19/02/2008_259780

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Το φαινόμενο είναι γνώριμο για την ελληνική πραγματικότητα. Αμέσως μετά από ένα μεγάλο σεισμό οι περισσότεροι σεισμολόγοι της χώρας «συνωστίζονται» στα τηλεοπτικά παράθυρα για το εάν υπήρξε πρόβλεψη του ισχυρού σεισμού ή όχι. Αναλύσεις επί σημάτων, ΒΑΝ κι άλλες μέθοδοι ρίχνονται στο τραπέζι για να απαντηθεί το μεγάλο ερώτημα: Μπορούν να ανιχνευθούν οι κινήσεις του Εγκέλαδου πριν αυτός εκφράσει τον θυμό του έτσι ώστε -όπως λένε και οι σεισμολόγοι- «να έχει πρακτική σημασία και να πούμε στον κόσμο να βγει από τα σπίτια του γιατί έρχεται σεισμός»;

Διεθνώς, από τα λίγα που έχουν πετύχει μέχρι στιγμής σ’ αυτόν τον τομέα πρακτικά οι ερευνητές είναι μια συσκευή ιαπωνικής τεχνολογίας η οποία μπορεί να προειδοποιήσει για επερχόμενο σεισμό πέντε μόλις δευτερόλεπτα πριν αυτός εκδηλωθεί. Κατά τα άλλα, παρά τα μεγάλα τεχνολογικά μέσα, η Γεωφυσική Επιστήμη αδυνατεί να ανταποκριθεί στο παραπάνω θεμελιώδες ερώτημα και να συναγωνιστεί ακόμη και την πρόβλεψη για μεγάλο σεισμό του… Αναξίμανδρου. Ο προ-Σωκρατικός φιλόσοφος Αναξίμανδρος υπήρξε ο πρώτος που έκανε πρόβλεψη επερχόμενου σεισμού στην αρχαιότητα και μάλιστα σωστή. Το όνομα του φυσιοκράτη φιλοσόφου ανέφερε χθες ο ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ κ. Βασίλης Παπαζάχος σε εκδήλωση του Κέντρου Διάδοσης Επιστημών, περιγράφοντας συνοπτικά τις προσπάθειες που κατέβαλαν οι άνθρωποι από την αρχαιότητα για τη μελέτη των σεισμών και την προστασία από αυτούς. Ο Αναξίμανδρος, ενώ βρισκόταν στη Σπάρτη το 550 π.Χ., ειδοποίησε τους κατοίκους της πόλης για επερχόμενο σεισμό κι αυτοί παρέμειναν όλη τη νύχτα έξω από τα σπίτια τους. Ετσι γλίτωσαν, ενώ η πόλη καταστράφηκε. Και ο Φερεκύδης, μαθητής του Πυθαγόρα προέβλεψε ένα σεισμό παρατηρώντας τα νερά πηγαδιού. Στο διάβα των αιώνων οι προβλέψεις επερχόμενων σεισμών χρησιμοποιήθηκαν και ως μέσο πίεσης και οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες υπέβαλαν τον λαό σε νηστείες και λιτανείες για προστασία, καθώς πίστευαν ότι τους σεισμούς τους έστελνε ο Θεός για να τους τιμωρήσει για αμαρτήματα. «Ο αποτελεσματικότερος τρόπος προστασίας της ζωής και της περιουσίας μας από σεισμούς είναι ο σχεδιασμός και η κατασκευή οικοδομών και άλλων τεχνικών έργων, τα οποία να αντέχουν στις αναμενόμενες ισχυρές σεισμικές κινήσεις», ανέφερε ο κ. Παπαζάχος ενώ σχετικά με τη μέθοδο μεσοπρόθεσμης πρόγνωσης σεισμών που εφαρμόζει η ομάδα του τόνισε ότι η πρόβλεψη για τον μεγάλο σεισμό των Κυθήρων (2006) είναι η πιο χαρακτηριστική της επιτυχία.

Permalink Leave a Comment

Μια συνηθισμένη μέρα στο βάλτο της Εξέλιξης

February 17, 2008 at 4:25 pm (ΔΙΑΦΟΡΑ) ()

Permalink Leave a Comment

Sci-Links 17/2/2008

February 17, 2008 at 4:24 pm (SCI-LINKS) ()

Smaller Version of the Solar System Is Discovered

http://www.nytimes.com/2008/02/15/science/space/15planets.html?_r=1&ref=us&oref=slogin

Going the Distance: Galaxies may hail from early universe

http://www.sciencenews.org/articles/20080216/fob3.asp

Entering Higgs habitat

http://www.sciencenews.org/articles/20080216/fob3.asp

“Junk” RNA May Have Played Role in Vertebrate Evolution

http://www.sciam.com/article.cfm?id=junk-rna-may-have-played

A ‘Golden Channel’ for New Physics

http://www.physorg.com/news122294882.html

COUPP experiment tightens limits on dark matter
Physicists revive bubble chamber technology to search for WIMPs

http://www.interactions.org/cms/?pid=1025887

More Brain Research Suggests ‘Use It Or Lose It’

http://www.sciencedaily.com/releases/2008/02/080207091859.htm

First Stars May Have Been Dark Matter Powered

http://canadafreepress.com/index.php/article/1882

Lab On A Chip’ Mimics Brain Chemistry

http://www.sciencedaily.com/releases/2008/02/080212131257.htm

Intergalactic ‘Shot in the Dark’ Shocks Astronomers

http://www.physlink.com/News/080130IntergalacticExplosion.cfm

Using Musical Chords To Analyze And Illustrate Hydrogen Molecule’s Response To Laser Pulses

http://www.sciencedaily.com/releases/2008/01/080131161804.htm

Permalink Leave a Comment

Διεθνής έκκληση για να μην εκτελεστεί μια 25χρονη… μάγισσα

February 17, 2008 at 8:28 am (ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗΣ) ()

http://www.tovimadaily.gr/Article.aspx?d=20080216&nid=7498232

ΡΙΑΝΤ. Εκκληση στον βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας Αμπντάλα να ανακαλέσει τη διαταγή εκτέλεσης διά αποκεφαλισμού 25χρονης γυναίκας η οποία έχει καταδικαστεί για «μαγεία» απηύθυνε η ανθρωπιστική οργάνωση Ηuman Rights Watch. Η αγράμματη κοπέλα είχε συλληφθεί από τη διαβόητη θρησκευτική αστυνομία της Σαουδικής Αραβίας το 2005. Η Φουζά Φαλίχ γρονθοκοπήθηκε και υποχρεώθηκε να βάλει τα δακτυλικά της αποτυπώματα σε μια προκατασκευασμένη ομολογία, την οποία δεν μπορούσε να διαβάσει, αλλά ούτε της και τη διάβασε κάποιος άλλος. Μεταξύ των μαρτύρων που κατέθεσαν σε βάρος της ήταν και ένας άνδρας που την κατηγορεί ότι τον μάγεψε και τον κατέστησε… σεξουαλικά ανίκανο. Δικαστήριο έκρινε ότι η εκτέλεσή της θα ήταν «προς όφελος του κοινού συμφέροντος».

Permalink Leave a Comment

49ο ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ: Δεν υπάρχει “Χρόνος”, ο “Χρόνος” είναι νοητική παράσταση

February 16, 2008 at 4:49 pm (Αποσπάσματα Προσωκρατικών) ()

ΚΕΙΜΕΝΟ:
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Φυσική άκρόασις, Θ 1. 251b 16.

Αγένητον γαρ είναι λέγουσιν, και δια τούτου Δημόκριτος γε δείκνυσιν ως αδύνατον άπαντα γεγονέναι τον γαρ χρόνον αγένητον είναι.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:
Λένε ότι [ο χρόνος] είναι αγέννητος με βάση αυτήν την άποψη αποδεικνύει ο Δημόκριτος ότι είναι αδύνατο να έχουν γεννηθεί όλα τα πράγματα, επειδή πράγματι ο χρόνος είναι αγέννητος.

ΚΕΙΜΕΝΟ:
ΣΥΜΠΛΙΚΙΟΣ, Υπόμνημα εις την Αριστοτέλους “Φυσικήν άκρόασιν”, 1153,22.

Ο μέντοι Δημόκριτος ούτως αίδιον επέπειστο είναι τον χρόνον, ότι βουλόμενος δείξαι μη πάντα γενητά ως εναργεί τώι τον χρόνον μη γεγονέναί προσεχρήσατο.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

Ο Δημόκριτος ήταν τόσο πεισμένος ότι είναι αιώνιος ο χρόνος, που, θέλοντας να αποδείξει ότι μερικά πράγματα δεν έχουν γεννηθεί, χρησιμοποιούσε ως πρόδηλο παράδειγμα το ότι ο χρόνος είναι αγέννητος.

ΚΕΙΜΕΝΟ:

ΣΕΞΤΟΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ, Προς μαθηματικούς, Χ 181.

δοκεί δε και εις τους περί Έπίκουρον και Δημόκριτον φυσικούς τοιαύτη τις αναφέρεσθαι του χρόνου νόησις “χρόνος εστίν ημεροειδές και νυκτοειδές φάντασμα”.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

Φαίνεται ότι και στους φυσικούς φιλόσοφους του κύκλου του Επικούρου και του Δημοκρίτου αποδίδεται μια τέτοια σύλληψη του χρόνου: «Ο χρόνος είναι μια νοητική παράσταση που παίρνει τη μορφή της μέρας και της νύχτας».

Δεν θα δίσταζα να πω ότι οι ημέρες και οι νύχτες είναι ο χρόνος. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ, Πάπυρος Herculanum 1413

Permalink Leave a Comment

ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ “Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΟΨΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ” Εκδ. Βιβλ. της Εστίας

February 15, 2008 at 5:43 pm (ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ) ()

ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ “Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΟΨΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ” Εκδ. Βιβλ. της Εστίας του Χαράλαμπου Θεοδωρίδη

ΟΙ ΑΝΤΙΜΑΧΕΣ ΔΟΞΑΣΙΕΣ

Πλάτων κι Επίκουρος είναι οι δυο πόλοι της συναισθηματικής και διανοητικής ζωής, η πιο βαθιά ριζωμένη στην ανθρώπινη φύση αντίθεση, καθρέφτισμα τής οικονομικής και κοινωνικής αντίθεσης. Ο Πλάτων είναι ο τυπικός αντιπρόσωπος του ιδεαλισμού, ο Επίκουρος του συστηματικότερου υλισμού πού γνώρισε η Αρχαιότητα. Η αντίθεση είναι χαρακτηριστική για τη ζωή και την κίνηση των ιδεών, για την ιστορία τής φιλοσοφίας, που είναι πάλη του Ιδεαλισμού και του υλισμού. Η πρώτη, η παλαιότερη και πρωτογονότερη θεώρηση του κόσμου, είναι η ιδεαλιστική. Γεννιόμαστε πλατωνικοί, είπε ο Μπερξόν. Από αφορμές, πάει να πει, οικονομικοκοινωνικές κι από πλάνη ψυχοφυσική κλίνουμε στις εύκολες λύσεις, στη φυγή και το ευχάριστο ξεγέλασμα. Ο Επίκουρος είπε το μεγάλο veto στις πλάνες αυτές, ένα γόνιμο σε συνέπειες ceterura censeo στις αντιλήψεις πού είχαν κληρονομηθεί από παλαιότερους καιρούς, από τη μυθοπλαστία των χρόνων τής αγροτικής οικονομίας, από Πυθαγόρα κι Ελεάτες. Άλλες είχαν γεννηθεί σα νεοπλάσματα στο αντιδραστικό κι αρρωστιάρικο κλίμα του 4ου αιώνα με εκπρόσωπους τον Πλάτωνα και συνέχεια του τον Αριστοτέλη, τους Στωικούς και τους Σκεπτικούς, πού κι αυτοί είπαν το λογάκι τους για να θολώσουν τα νερά. Από τη σκοπιά πού στάθηκε ο Επίκουρος, κόσμος κι ανθρώπινη ζωή, oι αξίες πού δημιούργησε ή ελληνική παιδεία, πρόβαλλαν μέσα σε διαφορετικό φως, κι η χιλιολάτρευτη Αρχαιότητα πήρε διαφορετικό νόημα κι αξιολόγηση κι έδειξε πλευρές κι αποχρώσεις διαφορετικές από κείνες πού εξακολουθούν να βλέπουν ακόμα και σήμερα οι ανιδέαστοι λατρευτές της.

Permalink 2 Comments

Next page »