57o Απόσπ. Η κλεψιμέϊκη “πλατωνική” Θεωρία των Ιδεών

April 7, 2008 at 5:17 pm (Αποσπάσματα Προσωκρατικών) ()

Στο κέντρο της πλατωνικής μεταφυσικής (και από τότε κάθε μεταφυσικής) βρίσκεται η παρανοϊκή Θεωρία των Ιδεών. Στην πραγματικότητα η έννοια της “Ιδέας” στην αρχαία επιστημονική φιλοσοφία των προσωκρατικών φιλοσόφων είναι μια βαθιά ενιστική και υλιστική έννοια. Ο Πλάτωνας έκλεψε και διέστρεψε για άλλη μια φορά τους προσωκρατικούς φτιάχνοντας αφηρημένους παρανοϊκούς κόσμους στους οποίους κατοικούν μαζί με το Καλό και το Όμορφο, τους Αριθμούς και τα Γεωμετρικά Σχήματα, και όλες οι οντότητες της μεταφυσικής.

Την πιο εμπεριστατωμένη επιστημονική μελέτη της έννοιας της “Ιδέας” είχε κάνει ο Δημόκριτος με επιρροές από έργα του Πυθαγόρα και των Ελεατών. Ο Δημόκριτος είχε γράψει ολόκληρο φυσικόμαθηματικό βιβλιο “Περί Ιδεών”.

Ακολουθούν τα αποσπάσματα από το βιβλίο των DIELS-KRANZ εκδ. Παπαδήμα

ΚΕΙΜΕΝΟ:

Πβ. [ΚΛΗΜΗΣ],52 De recognition VIII 15 [Dox. Gr. 250 de principiis]: Democritus ideas.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

(Τις αρχές τις ονομάζει) Ιδέες ό Δημόκριτος.

ΚΕΙΜΕΝΟ:

ΗΣΥΧΙΟΣ DKB141, Ιδέα: η ομοιότης, μορφή, είδος. Και το ελάχιστον σώμα

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

Ιδέα: Η ομοιότητα, η μορφή, το είδος και το ελάχιστο σώμα (το άτομο)

ΚΕΙΜΕΝΟ:

57a. ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, Προς Κωλώτην 8, 1110 F: τι γαρ λέγει Δημόκριτος; ουσίας άπειρους το πλήθος ατόμους τε καδιαφόρους, ετι δ’ αποίους και απαθείς εν τω κενω φέρεσθαι διεσπαρμένας. όταν δε πελάσωσιν αλλήλαις ή συμπέσωσιν ή περιπλακώσι, φαίνεσθαι των αθροιζόμενων το μεν ύδωρ το δε πυρ το δε φυτόν το δ’ άνθρωπον. είναι δε πάντα τας ατόμους ιδέας υπ’ αυτού καλουμένας, έτερον δε μηδέν. εκ μεν γαρ του μη όντος ουκ είναι γένεσιν, εκ δε των όντων μηδέν αν γενέσθαι τω μήτε πάσχειν μήτε μεταβάλλειν τας ατόμους υπό στερρότητος. Όθεν ούτε χρόαν εξ άχρώστων ούτε φύσιν ή ψυχήν εξ αποίων και <άπαθών> υπάρχειν.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

Τι λέει, λοιπόν, ο Δημόκριτος; {Λέει) ότι υπάρχουν σώματα άπειρα ως προς το πλήθος τους, αδιαίρετα και χωρίς διαφορές, και επιπλέον δεν έχουν ποιόν και είναι αμετάβλητα, τα οποία κινούνται διάσπαρτα μέσα στο κενό. άλλα όταν πλησιάσει το ένα το άλλο ή συμπέσουν ή συμπλακούν, από το άθροισμα τους προκύπτει άλλοτε νερό άλλοτε πυρ, άλλοτε φυτό και άλλοτε άνθρωπος. Όλα είναι αυτά που ο ίδιος ονομάζει «άτμητες μορφές» και τίποτε άλλο. διότι από αυτό που δεν υπάρχει (το μη όν) δεν γεννιέται τίποτε, ενώ από τα όντα κανένα δεν θα μπορούσε να γεννηθεί, διότι τα άτομα λόγω της στερεότητας τους ούτε παθαίνουν κάτι ούτε μεταβάλλονται. Έτσι ότι δεν προκύπτει χρώμα από τα πράγματα χωρίς χρώμα ούτε φύση ή ψυχή από εκείνα τα σώματα που δεν έχουν ποιόν και <δέν μεταβάλλονται>

Όπως φαίνεται από τα παραπάνω οι δημοκρίτειες “Ιδέες” σχετίζονται με κάποιον φυσικομηχανικό τρόπο με τα άτομα δηλαδή τις ύστατες υλικές αρχές των όντων.

Από ένα άλλο απόσπασμα του Δημόκριτου

ΔΙΝΟΝ ΑΠΟ ΤΟΥ ΠΑΝΤΟΣ ΑΠΟΚΡΙΘΗΝΑΙ ΠΑΝΤΟΙΩΝ ΙΔΕΩΝ

Από το σύμπαν ξεχώρισε ένας στρόβιλος που αποτελούνταν από όλων των ειδών τις μορφές.

προκύπτει ότι η σχέση των ατόμων ιδεών με τις μορφές είναι εξελικτική και άτομα και μορφές συνδέονται φυσικά και υλικά. Ο πονηρός Πλάτωνας είδε ότι ότι η υπόθεση έχει ψωμί και με διαστροφικό τρόπο έκανε τις “Ιδέες” άυλες ενώ παράλληλα τις διαχώρισε από το Εν υλικό Ον. Η μορφή στον Πλάτωνα αποκτά αυτόνομη ύπαρξη χωρίς ύλη. Αυτός είναι ο σκληρός πυρήνας της παρανοϊκής μεταφυσικής του Πλάτωνα και κάθε θρησκευτικής μεταφυσικής που θεμελίωσε τις ανοησίες της σε τέτοιες αρχές. Φυσικά ο ίδιος ο Πλάτωνας αλλά και οι θρησκείες τις οποίες ταΐσε με μεταφυσικό πίτουρο, φρόντισαν όλοι να εξαφανίσουν τα επιστημονικά έργα του Δημόκριτου.

Ακολουθεί και ένα απόσπασμα από το βιβλίο “ΠΛΑΤΩΝ”, του ABEL JEANNIERE, εκδ. ΠΑΠΑΔΗΜΑ

ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΟΥ ΣΗΜΑΙΝΟΥΝ ΤΙΣ «ΙΔΕΕΣ»

Συνήθως αποδίδομε την αρχαία ελληνική λέξη “είδος” με τη λέξη μορφή και την αρχαία ελληνική λέξη «ιδέα» πάλι με τη λέξη ιδέα. Και πραγματικά μερικές φορές η απόδοση αυτή είναι σωστή. Στην πραγματικότητα η αρχαία ελληνική λέξη “είδος” σημαίνει την εξωτερική όψη ενός πράγματος. Στο “Συμπόσιο” ο Αλκιβιάδης λέει πως ο Σωκράτης έχει το είδος, δηλαδή τη φάτσα ενός Σιληνού.

Πραγματικά, θα λέγαμε πως με την πλακουτσωτή του μύτη και με τα γουρλωτά του μάτια έχει φάτσα Σιληνού. Και αυτή είναι η αρχική σημασία της λέξης «είδος». «Είδος» σημαίνει ακόμα γεωμετρικό σχήμα. Υπάρχουν τρία «είδη» γωνιών. Τελικά ο Πλάτων θα δώσει πλατύτερο νόημα στη λέξη «είδος» θα σημαίνει αυτό που φαίνεται,όποιος κι αν είναι ο τρόπος εμφάνισης. Και η πραγματικότητα, η «ουσία», μπορεί να πάρει μια νοητή όψη, που λέγεται τότε κι αυτή «είδος», που μπορεί να μεταφραστεί μορφή ή ιδέα. Η λέξη «ιδέα» δεν έχει εντελώς το ίδιο νόημα. Φανερώνει μια πραγματικότητα χωρίς όρια ορατά, ή που να μπορούν να παρασταθούν με υλική μορφή. Παράδειγμα η μαθηματική ιδέα του περιττού. Ο αριθμός τρία είναι ένα «είδος», ενώ ο περιττός είναι μια «ιδέα». Αλλά και η φυχή, που δεν έχει όρια ορατά και ορισμένα είναι μια ιδέα. Αυτές οι λεξιλογικές παρατηρήσεις είναι σημαντικές, έστω και μόνο για να δείξουν τον κίνδυνο που υπάρχει να αντικατασταθεί ο στοχασμός του Πλάτωνα για τη γλώσσα και τη γνώση με μια «θεωρία των ιδεών», ενώ η λέξη ιδέα, με το νόημα που παίρνει μέσα στη φράση αυτή, δεν υπάρχει στον Πλάτωνα. Στην αντίληψη του νοητού πρόκειται ασφαλώς για «νοητά είδη», γι’αυτό που εμείς ονομάζομε «ιδέες». Είναι, λοιπόν, φυσιολογικό και νόμιμο να χρησιμοποιούμε τη λέξη ιδέα στην περίπτωση αυτή, χωρίς όμως και να την κάνομε γελοιογραφία γράφοντας την συστηματικά με γιώτα κεφαλαίο. Και να μην ξεχνούμε πως η λέξη «ιδέα» σήμερα δε φανερώνει μια νοητική κατάσταση, αλλά ό,τι από την πραγματικότητα μας παρουσιάζεται μέσα στη γλώσσα.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: