Η δημιουργία του κόσμου αφορά μόνο τους επιστήμονες

April 15, 2008 at 6:24 pm (ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗΣ) ()

http://www.enet.gr/online/online_text/c=113,dt=15.04.2008,id=89267120

Η δημιουργία του κόσμου αφορά μόνο τους επιστήμονες
Είναι φυσικό να βάζει ο Νιλ Τούροκ «στοπ» στις θρησκευτικές δοξασίες που εξηγούν το Σύμπαν επί τροχάδην και μέσα σε… εφτά μέρες. Εχει προτείνει, μαζί με τον Πολ Τ. Στάινχαρτ, μια θεωρία που αφήνει πίσω της ακόμη και την περίφημη Big Bang. Θα την εξηγήσει την Πέμπτη στο Μέγαρο
Ο φυσικομαθηματικός Νιλ Τούροκ (που θα μιλήσει την Πέμπτη στο Μέγαρο) ξέρει τα μυστικά του Σύμπαντος. Και δεν είναι καθόλου… εχέμυθος. Καθηγητής του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, από τους κορυφαίους επιστήμονες παγκοσμίως στην ανάπτυξη και τον έλεγχο θεωριών θεμελιώδους φυσικής του Σύμπαντος και ιδρυτής και «χτίστης» του Αφρικανικού Ινστιτούτου Μαθηματικών Επιστημών, μας παίδεψε μέχρι να τον πετύχουμε ανάμεσα σε πτήσεις και ομιλίες ανά τον κόσμο. Αξιζε όμως τον κόπο.

Ο καθηγητής Φυσικής και Μαθηματικών του Κέμπριτζ, Νιλ Τούροκ, κάνει διάλειμμα στο προαύλιο του… σχολείου από το ψάξιμο των απαρχών του Σύμπαντος

Ο δυσεύρετος καθηγητής μαζί με τον «ομόλογό» του στο Πρίνστον Πολ Στάινχαρτ έγραψαν το «Αέναο Σύμπαν» (που κυκλοφορεί και εδώ από τις εκδόσεις Αβγό). Σε αυτό αναπτύσσουν την υπόθεση πως ούτε ο χρόνος ούτε το Σύμπαν έχουν αρχή ή τέλος. Και η διάσημη, ως «Μπιγκ Μπανγκ», Μεγάλη Εκρηξη αντιπροσωπεύει μόνο ένα μικρό στάδιο ενός απείρως επαναλαμβανόμενου κύκλου της συμπαντικής διαστολής και συστολής.

Αυτό που όμως κάνει αυτό το βιβλίο ξεχωριστό είναι πως γράφτηκε με τρόπο μοναδικό για το μέσο άνθρωπο, που στερείται ιδιαίτερης επιστημονικής εκπαίδευσης. Στο πολύχρωμο κοκτέιλ σελίδων του ανακατεύονται φυσικομαθηματικές θεωρίες, ποπ υποκουλτούρα, γνωστοί θρησκευτικοί μύθοι, επεισόδια της φυλετικής ιστορίας αρχαίων πολιτισμών, κινηματογραφικά κλισέ και κομμάτια της λογοτεχνίας. Λίγες σελίδες μετά το γύρισμα του εξώφυλλου και ο Μπρεχτ συναντά την Οδύσσεια του Διαστήματος και σε συστήνουν στη θεωρία των υπερχορδών.

Οταν μάλιστα τον ρωτάω αν όλο αυτό είναι ένα «κόλπο», ο Νιλ Τούροκ απορεί: «…μα γιατί; Αυτά είναι τα πράγματα που μας εμπνέουν ως ανθρώπινα όντα ώστε να θέλουμε να ξεκλειδώσουμε τα μυστικά του Σύμπαντος». Ομολογεί ότι ποτέ δεν σκέφτηκε πως ρισκάρει το επιστημονικό κύρος για να γίνει σαφέστερος. «Αν δεν ρισκάρεις, δεν κερδίζεις», μας λέει. «Προσωπικά πάντως το επιστημονικό μου προφίλ είναι το λιγότερο που με απασχολεί». Πιο πολύ τον απασχολεί να είναι σωστός, οι προτάσεις του να είναι λογικά και μαθηματικά συνεπείς και αν όντως εξηγούν το πώς λειτουργεί το Σύμπαν. Για να το ανακαλύψει αυτό κάνει τολμηρές υπόθεσεις και στέκεται κριτικά και ανελέητα απέναντι σε αυτές, όπως και στις άλλες υπάρχουσες υποθέσεις. Φωτίζει τα ελαττώματά τους και προσπαθεί να αποδείξει τα λάθη τους μαθηματικά. «Ετσι προοδεύουμε, ακόμα και αν όλες οι υποθέσεις μας είναι λάθος, αφού μαθαίνουμε στη διαδικασία», επιμένει, αποθεώνοντας την επιστημονική λογική και μέθοδο. Την οποία στο βιβλίο απαρνιέται προσωρινά για χάρη του μη επιστημονικού κοινού. Ετσι γράφει χωρίς εξισώσεις, εστιάζοντας απλά σε θεωρίες και αντιλήψεις γύρω από θεμελιώδη ερωτήματα όπως: «Το Σύμπαν έχει μια αρχή;», «από πού το ξέρουμε;». Εχει βάλει γι’ αυτά και στοίχημα με τον μεγάλο διεθνούς φήμης αστροφυσικό Στίβεν Χόκινγκ, που είναι ο δημιουργός της «άλλης» μεγάλης ερμηνείας της κοσμικής καταγωγής μας τον καιρό μας. Η θεωρία του Τούροκ, βέβαια, ενόχλησε -ποιους άλλους;- το παπαδαριό και ιδιαίτερα την Καθολική Εκκλησία που του επιτέθηκε. Ωστόσο αυτός δεν μαζεύτηκε και δήλωσε πρόσφατα στο Wired πως «στους καθολικούς αρέσει η Μεγάλη Εκρηξη για προφανείς λόγους. Είναι ένα γεγονός δημιουργίας και το βρίσκουν ελκυστικό. Ωστόσο, εγώ βλέπω την επιστήμη και τη θρησκεία ως δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Η επιστήμη δεν σχετίζεται με το ερώτημα αν υπάρχει ή όχι Θεός. Η επιστήμη μελετά πώς λειτουργεί ο κόσμος, όχι γιατί υπάρχει ο κόσμος». Προς τιμήν του, πάντως, αποφεύγει ξεκάθαρα όταν τον προκαλώ να μιλήσει για το κοινωνικό και φιλοσοφικό αποτύπωμα του έργου του και μένει στο ρόλο του επιστήμονα. Παρ’ όλ’ αυτά όταν τον βάζω να διαλέξει ανάμεσα στη θρησκεία, τη φιλοσοφία και την επιστήμη, για να ποντάρει σε εκείνη που θα ερμηνεύσει την καταγωγή του κόσμου μας, είναι κάθετος. «Η επιστήμη. Οταν πραγματικά καταλαβαίνουμε κάτι, αφαιρώντας κάθε σοβαρή αμφιβολία γύρω από αυτό, γίνεται μέρος της επιστήμης. Ετσι εξ ορισμού, όταν καταλάβουμε το Σύμπαν, αυτό θα γίνει από την επιστήμη».

Είναι μάλιστα σίγουρος πως κάτι τέτοιο θα μας οδηγήσει σε σημείο που ο μέσος άνθρωπος θα γίνει κοινωνός της απάντησης στο προαιώνιο και «υπαρξιακό» ερώτημα της καταγωγής του κόσμου. «Απλά», εξηγεί, «θα χρειαστούν καλοί δάσκαλοι, υπομονή και αποφασιστικότητα». Απλά.

Προς το παρόν η σκληρότερη ερώτηση που ακούει από ακροατήρια ανά τον κόσμο είναι: «Γιατί ο κόσμος ακολουθεί μαθηματικούς νόμους;». Και δεν είναι καθόλου απλή η απάντηση. Αν και στο βιβλίο του είναι τουλάχιστον απολαυστική. *

info

Το Megaron Plus στα ίχνη της Μεγάλης Εκρηξης!

Πέμπτη 17 Απριλίου 2008, 7 μ.μ.

Διάλεξη του φυσικομαθηματικού Νιλ Τούροκ με θέμα «Τι υπήρχε πριν από τη Μεγάλη Εκρηξη;». Θα προλογίσει ο συγγραφέας και διευθυντής των Εκδόσεων ΑΒΓΟ, δρ Γιώργος Ζαρκαδάκης.

Είσοδος ελεύθερη με δελτία προτεραιότητας.

Η διανομή των δελτίων αρχίζει στις 6 μ.μ.

Σε περίπτωση μεγάλης προσέλευσης αρχίζει μισή ώρα νωρίτερα.

http://www.megaron.gr, τηλ. 210-7232000.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: