Ο εκσυγχρονισμός της αμαρτίας

April 24, 2008 at 10:16 am (ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗΣ) ()

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_2_20/04/2008_266907

Πόσο δύσκολο είναι να εκσυγχρονιστεί ένας αιώνιος ηθικός κώδικας; Η πρόσφατη εισήγηση ενός επισκόπου, από το γραφείο του Βατικανού για την αμαρτία, ότι η παγκοσμιοποίηση και η νεωτερικότητα έχουν δημιουργήσει αμαρτίες διαφορετικές εκείνων που χρονολογούνται από τη μεσαιωνική εποχή, φάνηκε σε πολλούς σαν αναγνώριση ότι ο κόσμος, πράγματι, αλλάζει.

Κανόνες που κωδικοποιήθηκαν εκατοντάδες χρόνια πριν για να καθοδηγούν την ανθρώπινη συμπεριφορά σε μια αγροτική κοινωνία δεν μπορούν πλέον να αφορούν μια παγκοσμιοποιημένη μεταβιομηχανική κοινωνία της πληροφορίας. Η ρύπανση του περιβάλλοντος, το εμπόριο ναρκωτικών, οι γενετικές χειραγωγήσεις ή η πρόκληση κοινωνικών ανισοτήτων, νέες αμαρτωλές συμπεριφορές που αναφέρθηκαν από τον Μονσινιόρ Τζανφράνκο Τζιρότι, είναι προφανώς πολύ πιο αποδεκτές ως αμαρτίες από τους Ρωμαιοκαθολικούς απ’ ό,τι η αντισύλληψη.

«Αν χθες η αμαρτία είχε μάλλον ατομική διάσταση, σήμερα έχει απήχηση και συνέπειες που είναι πάνω απ’ όλα κοινωνικές, εξαιτίας του μεγάλου φαινομένου της παγκοσμιοποίησης», είπε ο Τζιρότι στην εφημερίδα L’ Osservatore Romano.

Η αμαρτία, ωστόσο, δεν τα πάει καλά με τις επιδιορθώσεις. Πολλοί καθολικοί στοχαστές αντιδράσανε έντονα στην ιδέα ότι νέες αμαρτίες χρειάζονται για να συμπληρώσουν ή να αντικαταστήσουν τον κλασικό κώδικα. Κατηγόρησαν τον Τύπο ότι παρουσίασε με υπερβολικό τρόπο τα λόγια του Τζιρότι. Η αντίδρασή τους φαίνεται να υποτιμά τη δυσκολία της Εκκλησίας να διαχειριστεί έναν ηθικό κώδικα στηριγμένο σε αιώνιες αξίες σε μια εποχή ραγδαίων αλλαγών. Το Βατικανό υποφέρει εδώ και καιρό από αυτήν την ένταση ανάμεσα στο δόγμα και τον έξω κόσμο.

Τα κύρια πλεονεκτήματα που προσφέρουν οι θρησκείες, σε αντίθεση με άλλους, κοσμικούς, θεσμούς, συχνά σχετίζονται με τη ζωή μετά θάνατον. Μερικοί κοινωνικοί επιστήμονες αντιλέγουν, ωστόσο, ότι τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της συμμετοχής σε ένα εκκλησίασμα αφορούν την επί της γης ζωή. Τα ωφελήματα δεν είναι πολύ διαφορετικά από εκείνα της συμμετοχής σε μια λέσχη ομοϊδεατών. Οι θρησκείες προσφέρουν κανόνες σύμφωνα με τους οποίους να ζεις, παρηγοριά σε δύσκολες ώρες, μια αίσθηση κοινότητας. Μερικές οικονομικές μελέτες υποστηρίζουν ότι αυτό μπορεί να προωθήσει υψηλότερα επίπεδα μόρφωσης και εισοδήματος, περισσότερους γάμους και λιγότερα διαζύγια.

Μια τέτοια κοινότητα χρειάζεται αυστηρούς κανόνες. Οι απαιτητικοί κανόνες –όπως η σεξουαλική αποχή και η νηστεία– βοηθούν να τονώνεται το επίπεδο αφοσίωσης. Και κρατούν απέξω τους τυχοδιώκτες, που θέλουν να απολαύσουν τα ωφελήματα του μέλους χωρίς να επενδύσουν τον ανάλογο ζήλο στο εγχείρημα. Ο οικονομολόγος Λάρι Ιάνακον, ο οποίος έχει μελετήσει τις θρησκείες, παρατηρεί ότι μερικές από τις πιο επιτυχημένες θρησκείες, όπως οι μάρτυρες του Ιεχωβά και οι Πεντηκοστιανοί, επιβάλλουν αυστηρές απαιτήσεις. Οι θρησκείες ρισκάρουν όταν χαλαρώνουν τους κανόνες τους. «Το ασυνήθιστο με τις θρησκείες είναι ότι όταν μειώνουν τις απαιτήσεις τους απέναντι στα μέλη τους, υπονομεύουν την αξιοπιστία τους», λέει.

Το Βατικανό είναι ιδιαίτερα ανήσυχο όσον αφορά αυτό το θέμα. Ο καθολικισμός έχει χάσει κύρος σε πολλά μέρη του κόσμου. Μόνο 24% των Αμερικανών ενηλίκων δηλώνουν πίστη στην καθολική εκκλησία, αν και πάνω από 31% λένε ότι ανατράφηκαν ως καθολικοί. Στην Ιταλία, μόνο ο ένας στους τέσσερις που ερωτήθηκαν σε μια δημοσκόπηση του 2002, είπαν ότι η θρησκεία είναι πολύ σημαντική γι’ αυτούς.

Πολλοί οπαδοί της παράδοσης αποδίδουν την παρακμή της Εκκλησίας στη μείωση της αυστηρότητάς της. Πιστεύουν ότι ζημιώθηκε από τη Δεύτερη Σύνοδο του Βατικανού στα 1960, που προσπάθησε να φέρει την Εκκλησία πιο κοντά στον λαό, ανακηρύσσοντας τη θρησκευτική ελευθερία, την προσέγγιση με πιστούς άλλων χριστιανικών δογμάτων και άλλων θρησκειών. Δεν είναι λοιπόν, παράξενο που η καθολική Εκκλησία ωθεί τώρα τα πράγματα στην άλλη κατεύθυνση. Ο Πάπας Βενέδικτος ο 16ος έφερε πίσω τελετουργικά που είχαν εγκαταλειφθεί μετά τη Δεύτερη Σύνοδο και επαναβεβαίωσε την κατοχή της απόλυτης αλήθειας από την Εκκλησία.

Σε αυτό το πλαίσιο, θα ήταν δύσκολο να εκσυγχρονιστούν οι αμαρτίες με τρόπο που να αποδυναμώνονται οι ατομικές παραβάσεις και να δίνεται έμφαση στα κοινωνικά εγκλήματα. Οι νέες αμαρτίες μπορεί να ταιριάζουν καλύτερα στον σύγχρονο κόσμο, αλλά απειλούν να αποξενώσουν το ποίμνιο από την Εκκλησία.

2 Comments

  1. ο θειος Ισιδωρος said,

    Ε ξ α ι ρ ε τ ι κ ο ποστ !

    Μπραβο σου!

  2. omadeon said,

    άααλααα, το International Herald Tribune έκανε κάτι προόδους!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: