«Απιστος» ήταν τελικώς ο Αϊνστάιν

May 14, 2008 at 5:48 pm (ΔΙΑΦΟΡΑ) ()

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_2_14/05/2008_269800

«Απιστος» ήταν τελικώς ο Αϊνστάιν

Τις απόψεις του περί θρησκείας αποσαφηνίζει σε άγνωστη μέχρι σήμερα επιστολή του

«Η επιστήμη δίχως τη θρησκεία είναι ανάπηρη και η θρησκεία δίχως την επιστήμη είναι τυφλή», είχε αινιγματικά δηλώσει πριν από αρκετές δεκαετίες ο Αλβέρτος Αϊνστάιν. Ο πασίγνωστος αυτός αφορισμός αποτέλεσε την αφορμή για μια ατελείωτη διαμάχη μεταξύ θρησκευόμενων και αγνωστικιστών με έπαθλο την οικειοποίηση του μεγαλύτερου επιστήμονα του περασμένου αιώνα. Σήμερα μια μέχρι πρότινος άγνωστη επιστολή του Αϊνστάιν ενδέχεται να διευθετήσει την άτυπη μάχη πιστών και μη ή ακόμα και να εντατικοποιήσει τη δημόσια συζήτηση αναφορικά με τις απόψεις του περί θρησκείας.

Η εν λόγω επιστολή, η οποία θα δημοπρατηθεί στο Λονδίνο στα τέλη της εβδομάδας έπειτα από πεντηκονταετή παραμονή στα χέρια ιδιώτη συλλέκτη, καθιστά ξεκάθαρο ότι ο θεωρητικός φυσικός ουδέποτε υπήρξε υποστηρικτής των θρησκευτικών δογμάτων. Ο Αϊνστάιν έγραψε την επιστολή, αποδέκτης της οποίας ήταν ο φιλόσοφος Ερικ Γκατκάιντ, στις 3 Ιανουαρίου του 1954 με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του τελευταίου με τίτλο «Διαλέξτε τη ζωή: Το κάλεσμα της Βίβλου στην εξέγερση». Η επιστολή πουλήθηκε ένα μήνα αργότερα και έκτοτε παρέμεινε στα χέρια ιδιώτη.

«Η λέξη “Θεός” δεν είναι για μένα τίποτε περισσότερο από μια έκφραση, ένα προϊόν της ανθρώπινης αδυναμίας, και όσον αφορά τη Βίβλο θεωρώ ότι πρόκειται για ενδιαφέρουσα συλλογή, πλην όμως, πρωτόγονων μύθων, οι οποίοι παραμένουν παιδιάστικοι», γράφει ο Αϊνστάιν.

Κοινός λαός και οι Εβραίοι

Ο μεγάλος φυσικός, ο οποίος ήταν εβραϊκής καταγωγής και είχε απορρίψει πρόταση να ανακηρυχθεί πρόεδρος του Ισραήλ, απέρριπτε την ιδέα ότι οι Εβραίοι είναι ο εκλεκτός λαός του Θεού. «Για μένα ο εβραϊσμός είναι όπως κάθε άλλη θρησκεία, δηλαδή μια μετουσίωση των πλέον παιδιάστικων προκαταλήψεων, και ο εβραϊκός λαός, στον οποίο είμαι χαρούμενος που ανήκω, δεν έχει διαφορετική ποιότητα από οποιονδήποτε άλλο λαό», τονίζει ο ίδιος.

Η επιστολή αναμένεται να δημοπρατηθεί από τον οίκο Bloomsbury του Λονδίνου και θεωρείται δεδομένο ότι η τιμή της θα αγγίξει τα 16.000 δολάρια. Πρόκειται για χειρόγραφο στη γερμανική γλώσσα, το οποίο δεν αναφέρεται στο εγκυρότατο βιβλίο του Μαξ Τζάμερ «Ο Αϊνστάιν και η Θρησκεία». Ενας από τους πλέον ειδικούς στη ζωή του Αϊνστάιν, ο Τζον Μπρουκς του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, παραδέχτηκε ότι δεν γνώριζε καν την ύπαρξη της επιστολής.

Οι γονείς του Αϊνστάιν δεν ήταν θρήσκοι, αλλά ο ίδιος φοίτησε σε καθολικό σχολείο, ενώ μυήθηκε στον εβραϊσμό μέσω ιδιαίτερων μαθημάτων. Αργότερα αναφέρθηκε στη θρησκευτική εκπαίδευση ως «ο θρησκευτικός παράδεισος της νιότης», κατά τη διάρκεια της οποίας τηρούσε με ευλάβεια κανόνες όπως η αποφυγή κατανάλωσης χοιρινού κρέατος.

Αμφισβητίας στα 12

Σε ηλικία δώδεκα ετών είχε ήδη αρχίσει να αμφισβητεί τις ιστορίες της Βίβλου. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, πάντως, είχε κάνει λόγο για ένα «κοσμικό θρησκευτικό συναίσθημα» που διαπότιζε το επιστημονικό του έργο. Ενα χρόνο πριν πεθάνει, δε, εξέφρασε την επιθυμία να βιώσει το σύμπαν ως ένα κοσμικό ενιαίο. Αρεσκόταν, επίσης, να χρησιμοποιεί τον Θεό ως παράδειγμα προκειμένου να εκλαϊκεύσει τα συχνά πολύπλοκα θεωρήματά του. «Ο Θεός δεν ρίχνει ζάρια», είχε υποστηρίξει το 1926 σε μια προσπάθεια να εξηγήσει την κβαντική του θεωρία.

Μπορεί ο Αϊνστάιν να απέρριπτε κατηγορηματικά τα θρησκευτικά δόγματα, αλλά σύμφωνα με τον Μπρουκς εξοργιζόταν όταν οι υποστηρικτές του αθεϊσμού ευαγγελίζονταν τις απόψεις του. Τον προσέβαλλε η έλλειψη ταπεινοφροσύνης από πλευράς ορισμένων εξ αυτών. «Το αιώνιο μυστήριο αυτού του κόσμου είναι η προσπάθειά μας να τον κατανοήσουμε», έλεγε.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: