59ο Απόσπ: Το Ατομικό Κενό Ως Υπαρκτή Υλική Οντότητα

May 25, 2008 at 10:54 am (Αποσπάσματα Προσωκρατικών) ()

ΚΕΙΜΕΝΟ:

Σχόλ. στα Μετά τα Φυσικά 985b6, Brandis (cod. Reg.): οι περί Λεύκιππον και Δημόκριτον στοιχεία των όντων το κενόν και το πλήρες τιθέμενοι, και πλήρες μεν λέγοντες τας ατόμους τας διαφέ­ρουσας αλλήλων τω σχήματι, ας δη και ατόμους ώς ναστάς και αδιαιρέτους ωνόμαζον, κενόν δε τον εν τω παντί αέρα, εν ω αύται, ως εκείνοι εδόξαζον, φέρονται.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

«Οι οπαδοί του Λεύκιππου και του Δημόκριτου θέτουν ως στοιχεία των όντων το κενό και το πλήρες. Αποκαλούν πλήρες τα άτο­μα, τα οποία διαφέρουν μεταξύ τους ως προς το σχήμα. Τα άτομα τα αποκαλούν άτομα, επειδή τα θεωρούν στερεά και αδιαίρετα. Κενό αποκαλούσαν τον αέρα του σύμπαντος. Μέσα στο κενό κινού­νται τα άτομα, όπως πίστευαν εκείνοι».

ΚΕΙΜΕΝΟ:

(DK 68 Α37) Σιμπλ., Εις το Περί ουρανού: ολίγα δε εκ των Αριστοτέλους περί Δημοκρίτου παραγραφέντα δηλώσει την των ανδρών εκείνων διάνοιαν. Δημόκριτος ηγείται την των αιδίων φυσιν είναι μικράς ουσίας πλήθος απείρους, ταύταις δε τόπον άλλον υποτίθησιν άπειρον τω μεγεθεί προσαγορεύει δε τον μεν τόπον τοίσδε τοις ονόμασι τω τε κενώ καϊ τω ουδενί και τω απείρω, των δε ουσιών εκάστην τω τε δεν και τω ναστώ και τω οντι.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

«Κάποιες λίγες περικοπές από το σύγγραμμα του Αριστοτέλη Περί Δημοκρίτου θα μας φανερώσουν τη σκέψη εκείνων των αντρών. Ο Δημόκριτος θεωρεί ότι η φύση των αιωνίων πραγ­μάτων είναι μικρές οντότητες άπειρες στο πλήθος. Για χάρη τους υποθέτει, επιπλέον, την ύπαρξη ενός ξεχωριστού χώρου, άπειρου στο μέγεθος. Το χώρο αυτό των αποκαλεί με τους όρους κενό, ουδέν, άπει­ρο. Σε κάθε μια από τις οντότητες (=άτομα) δίνει τα ονόματα δεν, ναστόν, ον».

ΚΕΙΜΕΝΟ:

(DK 67 A6) Αριστοτ., Μετά τα Φυσικά 985b4: Λεύκιππος δε και ο εταίρος αυτού Δημόκριτος στοιχεία μεν το πλήρες και το κενόν είναι φασι, λέγοντες το μεν ον το δε μη ον, τούτων δε το μεν πλήρες και στερεόν το ον, το δε κενόν το μη ον διό και ουθέν μάλλον το ον του μη οντος ειναί φασιν, ότι ουδέ του κενού το σώμα, αιτία δε των όντων ταύτα ως ύλην. και καθάπερ οι εν ποιούντες την υποκειμένην ουσίαν ταλλα τοις πάθεσιν αυτής γεννώσι, το μανόν και το πυκνόν αρχάς τιθέμενοι των παθημάτων, τον αυτόν τρόπον και ούτοι τάς διαφοράς αίτιας των άλλων είναι φασιν.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

«Ο Λεύκιππος και ο φίλος του ο Δημόκριτος ισχυρίζονται ότι στοιχεία είναι το πλήρες και το κενό, και αποκαλούν το ένα ον, ενώ το άλλο μη ον. Κι από αυτά ον είναι το πλήρες και στερεό, ενώ μη ον το κενό και αραιό. Ως εκ τούτου ισχυρίζονται ότι το ον δεν υπάρχει περισσότερο από το μη ον, ακρι­βώς επειδή και το υλικό στοιχείο δεν υπάρχει περισ­σότερο από το κενό. Και τα δύο αυτά αποτελούν, ως υλικά (κατασκευής), την αιτία όσων υπάρχουν. Ό­πως ακριβώς αυτοί, οι οποίοι παραδέχονται ότι η υποκείμενη ουσία είναι μία και αποδίδουν την ύ­παρξη των υπόλοιπων πραγμάτων στις μεταβολές αυτής της ουσίας, θέτοντας ως αρχές των μεταβο­λών το αραιό και το πυκνό, έτσι και ο Δημόκριτος με το Λεύκιππο θεωρούν κι αυτοί κατά τον ίδιο τρόπο τις διαφορές ως αιτίες των άλλων πραγμάτων».

3 Comments

  1. omadeon said,

    Για τους Βουδιστές φιλοσόφους, η Κενότητα δεν είναι κάτι ανύπαρκτο (ΟΥΤΕ και υπαρκτό φυσικά). Η έννοια του “κάτι που προέρχεται από το τίποτα” δεν τους ξενίζει, ούτε και την εννοούν μηχανιστικά ή “μηδενιστικά”. Ο υποτιθέμενος “μηδενισμός” του Βουδισμού είναι παρερμηνευτικό εφεύρημα Δυτικών χριστιανών θεολόγων και φιλοσόφων.

    Τώρα… υπάρχει μια οικογένεια νέων θεωριών στα Μαθηματικά, στη Λογική και στη Φυσική, που εξάγουν (σχεδόν) τα πάντα από το Κενό και από τις Διακρίσεις ή Όρια που χαράσσονται γύρω από αυτό (η μέσα σε αυτό) από τον… ίδιο του τον εαυτό. Αυτή η οικογένεια θεωριών συνήθως αποκαλείται “boundary logic” (αν και αυτός ο όρος συνήθως αναφέρεται σε μία από αυτές τις θεωρίες, την Αλγεβρα των Ορίων του William Bricken). Η “μήτηρ-θεωρία” αυτής της οικογένειας είναι ο Λογισμός των Διακρίσεων του George Spencer Brown. Και μία από τις… θυγατέρες-θεωρίες είναι και η “Λογική Πολλαπλών Μορφών”:
    http://omadeon.com/logic
    (όπου θα βρείτε και Ελληνικό εισαγωγικό κείμενο για τον George Spencer Brown και για το πως γεννήθηκε η Λογική των Πολλαπλών Μορφών).
    Αν πάτε στα θεωρήματα της θεωρίας αυτής, τόσο ο Λογισμός του Brown όσο και εκείνος του Bricken αποδεικνύονται ότι είναι λογικές συνέπειες (θεωρήματα) των αξιωμάτων της Λ.Π.Μ.
    Πάντως το αν και το κατά πόσον η Λ.Π.Μ. είναι λογική συνέπεια εκείνης του Brown ή το αντίστροφο, είναι σήμερα αμφιλεγόμενο θέμα και ερευνάται (από άλλους, όπως ο Art Collins και ο Ralf Barkow). Θα βρείτε σχετικά ποστ και στο μπλογκ μου
    http://omadeon.wordpress.com/category/logic
    (Μαζί με άλλα)

    Αν κανείς νομίσει ότι αυτά αναφέρονται ΜΟΝΟ σε λογική και μαθηματικά, ας λάβει υπ’ όψη του και την εντυπωσιακή δουλειά του Ben Goertzel στην “Ons Algebra” (που εξάγει μεγάλο μέρος της ΚΒΑΝΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ -quaternions κλπ- σαν λογική συνέπεια της δικής του “Λογικής Πολλαπλών Ορίων”). We are on to something!😉

  2. omadeon said,

    Υ.Γ.
    για… άπιστους θωμάδες, συνιστάτι το link
    http://ralfbarkow.wordpress.com/2007/05/19/multiple-form-logic-revisited-after-one-year/
    (και άλλα στο ίδιο μπλογκ του Ralf Barkow)
    Επίσης το γενικό wordpress tag:
    http://wordpress.com/tag/lof/

  3. atomakaikeno said,

    ενδιαφέροντα, θα τα μελετήσω και θα σου πω

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: